Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
Kolekcja Sztuki Cerkiewnej

Kolekcja Sztuki Cerkiewnej

Kolekcja Sztuki Cerkiewnej

Kolekcja Sztuki Cerkiewnej w Muzeum Narodowym w Krakowie zawiera dzieła sakralne związane z Kościołem Wschodnim od średniowiecza po czasy współczesne. Gromadzone są one od początku istnienia Muzeum, a najcenniejsze z nich pozyskano do końca XIX wieku. Do najstarszych zabytków w kolekcji należą drobne dewocjonalia związane z okresem Rusi Kijowskiej, tj. krzyże i plakiety przeznaczone do noszenia na piersi, tzw. enkolpiony, odlewane z brązu w okresie od XI do XIII wieku.

Trzon zbioru stanowią ikony pochodzące z ziem południowo-wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, zamieszkałych głównie przez ludność ruską. Najstarsze z nich datowane są na XV-XVI w. i reprezentują najwyższy poziom malarstwa tego czasu, należąc do nurtu sztuki pobizantyńskiej. Ikony Matki Boskiej Hodegetrii w różnych wariantach przedstawieniowych, ikony Mandylionu, czyli wizerunki Chrystusa „nie ludzką ręką uczynione”, ikony Sądu Ostatecznego, Chrystusa Pantokratora oraz św. Mikołaja i Paraskewy ze scenami życia i cudów należą do najbardziej reprezentatywnych dla malarstwa ikonowego tego czasu. Do nurtu sztuki pobizantyńskiej należą też ikony tzw. italo-greckie, pochodzące z południa Europy, prawdziwą perłą kolekcji jest natomiast pozyskana niedawno XIV-wieczna ikona grecka, namalowana w stylu paleologowskim.

Osobną grupę stanowią dzieła ruskie powstałe w czasach nowożytnych i noszące piętno nasilonego, zwłaszcza poprzez wzorniki graficzne, oddziaływania sztuki zachodniej. Prócz ikon są to fragmenty ikonostasów: wrota królewskie, diakońskie, kolumienki, okłady ikon.

W osobną kategorię można wydzielić dzieła współczesne, z XIX-XX w., na ogół wytwarzane seryjnie, z których większość to ikony rosyjskie pozyskane na ogół po II wojnie światowej. Wśród nich wyróżniają się odlewy metalowe huculskie oraz starowierskie, jak również naczynia i tkaniny liturgiczne, krzyże procesyjne, ołtarzowe oraz ręczne, służące do błogosławieństw.

Do ciekawszych variów należy starowierski Żywot Bazylego Nowego oraz odważnik bizantyński (VII-VIII w.), najbardziej skromny i zarazem najstarszy przedmiot kolekcji.

Wybrane, najbardziej efektowne dzieła można obejrzeć na ekspozycji stałej w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, rozmieszczone w porządku chronologicznym w Galerii "Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej".

Kurator kolekcji: dr hab. Mirosław Piotr Kruk prof. UG
mkruk@mnk.pl
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję