Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
Dział Rzemiosła Artystycznego, Kultury Materialnej i Militariów

Dział Rzemiosła Artystycznego, Kultury Materialnej i Militariów

Dział Rzemiosła Artystycznego, Kultury Materialnej i Militariów

Liczba i różnorodność eksponatów, w tym liczne przykłady wyjątkowo cennych i rzadkich zabytków stawiają zbiór Działu Rzemiosła Artystycznego, Kultury Materialnej i Militariów Muzeum Narodowego w Krakowie w pierwszym rzędzie najbardziej znaczących kolekcji rzemiosła artystycznego w Polsce. Zgromadzone obiekty pochodzą ze wszystkich epok historycznych - od starożytności po czasy współczesne. Znajdują się tu zarówno zabytki z terenów Polski w jej zmieniających się historycznych granicach, przykłady sztuki europejskiej jak również przedmioty z Bliskiego i Środkowego Wschodu. Wśród zabytków obcych wiele związanych jest z polską historią. Kolekcja rzemiosła artystycznego w Muzeum Narodowym w Krakowie kształtowana była głównie w oparciu o dary ofiarowywane przez znanych kolekcjonerów oraz skromnych zbieraczy. Całość znakomicie ilustruje zasadniczą linię rozwojową rodzimej kultury materialnej. Ogromny zbiór został podzielony na kilka kolekcji z odpowiednimi poddziałami. Są to:
  • kolekcja złotnictwa, gemmogliptyki, mebli, szkła, w tym malarstwa na szkle, zegarów, instrumentów precyzyjnych i pomiarowych,
  • kolekcja tkanin i ubiorów,
  • kolekcja ceramiki,
  • kolekcja metali, zabytków wykonanych z materiałów organicznych, tworzyw sztucznych pomocy naukowych oraz variów
  • kolekcja militariów.
Zbiory złotnictwa, gemmogliptyki, mebli, szkła, w tym malarstwa na szkle, zegarów, instrumentów precyzyjnych i pomiarowych należą do najważniejszych w Polsce. Ekspozycja zabytków złotnictwa to wybór niezwykle zróżnicowany, złożony z zespołów sreber korpusowych (religijnych i świeckich, w tym judaików), sztućców, przedmiotów zdobionych emalią, biżuterii i akcesoriów ubioru. W skład liczącego 3300 eksponatów zbioru gemmogliptyki wchodzą pieczęcie cylindryczne, skarabeusze, gemmy magiczne oraz greckie i rzymskie intaglia i kamee. Prezentowane unikatowe zespoły różnego rodzaju mebli polskich i obcych pochodzą z okresu od XV do końca XX wieku. Warta szczególnej uwagi jest kolekcja małych form meblarskich powstałych w wiekach XVII i XVIII. Zbiory szkła obejmują zabytki od czasów Cesarstwa Rzymskiego po współczesne realizacje artystyczne z początków XXI wieku. Wśród nich wyjątkową pozycję w zajmują: pochodzący z okresu od XIII do XV wieku korpus witraży - depozyt z kościoła oo. Dominikanów pw. św. Trójcy w Krakowie oraz zespół polskich szkieł barokowych z XVIII wieku. W posiadaniu Działu znajdują się wszystkie typy zegarów mechanicznych m.in. różne rodzaje zegarów stołowych, ściennych, kominkowych i szafkowych, wykonane w czasie od XVII do połowy XX wieku. To najbogatsza i najbardziej reprezentatywna kolekcja w Polsce.

Kolekcja tkanin i ubiorów liczy 25 tysięcy obiektów. Na ekspozycję składają się stroje i akcesoria mody, paramenty liturgiczne, tkaniny odzieżowe i obiciowe oraz tkaniny służące dekoracji wnętrz. Prezentowane ubiory świeckie wraz z akcesoriami ilustrują przemiany w modzie od XVIII wieku po czasy współczesne. Chlubą kolekcji są rzadkie ubiory kontuszowe wraz z pasami, datowane na czasy od XVII do XIX wieku. Ważną część zbiorów stanowi bogata kolekcja tkanin i ubiorów żydowskich. W grupie tkanin odzieżowych i obiciowych najliczniej reprezentowane są jedwabne tkaniny włoskie, francuskie, perskie i tureckie oraz aksamity florenckie z XV i XVII wieku. Wśród tkanin dekoracyjnych na szczególną uwagę zasługuje duży zbiór kobierców: perskich, tureckich, turkmeńskich, kaukaskich i polskich.

Kolekcja ceramiki to ponad 11.000 zabytków, poczynając od romańskich płytek posadzkowych i naczyń średniowiecznych, po prace autorstwa krakowskich artystów-ceramików wykonane na początku XXI wieku. Zbiór gromadzi ceramikę europejską z wielu ośrodków artystycznych, wykonaną z różnych materiałów ceramicznych, z porcelaną i fajansem na czele. Są to zarówno wyroby pochodzące z manufaktur i fabryk, jak i unikatowe realizacje autorskie. W kolekcji znajduje się także duży zespół kafli piecowych oraz wyroby dawnego garncarstwa ludowego.

Unikatowa w polskim muzealnictwie jest kolekcja metali, variów, zabytków wykonanych z materiałów organicznych, tworzyw sztucznych oraz zestaw pomocy naukowych. Zbiór metali gromadzi zabytki wykonane z metali nieszlachetnych i ich stopów, połączonych niekiedy z innymi materiałami. Varia to aktualnie ponad 5000 zabytków. Podstawę zbioru tworzą pamiątki po wybitnych Polakach (głównie przedmioty osobiste) oraz zabytki upamiętniające ważne wydarzenia historyczne takie jak powstania narodowe, a także uroczyste obchody rocznicowe. Zespół zabytków wykonanych z materiałów organicznych obejmuje przedmioty zrobione z kości, skóry, rogu, szylkretu, różnych rodzajów drewna, roślin i wosku. Zbiór pomocy naukowych, liczący obecnie blisko 8000 zabytków niemal w całości pochodzi ze spuścizny zlikwidowanego w 1950 roku Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie. Zbiór ten najpełniej odzwierciedla dydaktyczne założenia kolekcji tej placówki, w którym oprócz gotowych wyrobów gromadzono także próbki różnych materiałów stosowanych do ich wykonania, dokumentując poszczególne fazy ich obróbki.

Wyjątkowe miejsce wśród kolekcji Działu zajmują militaria. Zbiór obejmuje różne dziedziny bronioznawstwa i liczący obecnie 11 tysięcy eksponatów. Najcenniejszy zespół zabytków stanowi broń używana od połowy XVI do końca XIX stulecia. Znajdują się tu przykłady bogato zdobionych egzemplarzy zbroi, broni białej i palnej jak również zwykła broń użytkowa. Cenną część tego zbioru stanowią zbroje husarskie z drugiej połowy XVII stulecia. Muzeum posiada sporą kolekcję szabli, poczynając od najstarszych, węgiersko-polskich, aż do typowo polskie. Inne przykłady broni białej to szpady z Włoch, Niemiec, Francji i Polski. Broń palna reprezentowana jest przez najstarsze przykłady szesnastowiecznego rusznikarstwa europejskiego, po cenne dzieła niemieckich, francuskich i polskich rusznikarzy pracujących w wiekach następnych. Broń myśliwska to ciekawe okazy tasaków, kordelasów, herbowych bandolierów, ładownic, a przede wszystkim strzelb cieszynek, interesujących ze względu na ciekawą konstrukcję i piękne zdobienia. Ważną część kolekcji stanowią mundury. Wśród nich te pochodzące z czasów walk o niepodległość Polski - od insurekcji kościuszkowskiej, poprzez powstanie listopadowe i styczniowe aż po rok 1918. Zbiór falerystyki obejmuje najważniejsze polskie odznaczenia w ich rozwoju historycznym, a także olbrzymią liczbę odznaczeń dwudziestowiecznych o charakterze wojskowym, cywilnym i pamiątkowym.

Na szczególną uwagę zasługuje - jeden z najlepszych na świecie - zbiór broni tureckiej i perskiej, obejmujący wszelkiego rodzaju zbroje lustrzane, kolczugi, rogate szyszaki, szable o głowniach damasceńskich, noże i tarcze.

Kierownik: Alicja Kilijańska
akilijanska@mnk.pl


Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję