Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
 Przykłady realizacji Pracowni Konserwacji Tkanin

Przykłady realizacji Pracowni Konserwacji Tkanin

Przykłady realizacji Pracowni Konserwacji Tkanin

Konserwacja Chorągwi Hetmańskiej Iwana Mazepy

Chorągiew Hetmańska Iwana Mazepy z Muzeum Historycznego w Charkowie to wyjątkowo cenny zabytek, jeden z najważniejszych symboli państwowości Ukrainy. Wartość tego zabytku tym większa, że jest to jedna z trzech zachowanych na świecie chorągwi hetmańskich (druga przechowywana jest w Moskwie, a trzecia w Sztokholmie). Chorągiew została wykonana w Moskwie w latach 1686-1688 z jedwabnych adamaszków, była dwustronnie malowana i złocona. Jej pierwotna powierzchnia wynosiła ok. 6 m2.

Chorągiew Hetmańska Iwana Mazepy - Muzeum Historyczne w Charkowie; Rosja, XVII wiek. Rekonstrukcja wzoru tkaniny. Rys. Mariola Mroczek


Przekazany do konserwacji obiekt był w katastrofalnym stanie. Ubytki tkanin stanowiły 46 % pierwotnej powierzchni, a zachowany oryginał (54 %) składał się z ogromnej liczby oddzielnych, bardzo kruchych fragmentów jedwabi. Warstwa malarska i złocenia zachowały się w śladowej formie. Wszystko to powodowało, że obiekt od wielu lat nie był eksponowany.

Podstawowym celem konserwacji było uratowanie bezcennego zabytku wraz z jego naukowym opracowaniem i jednoczesne przywrócenie chorągwi stanu pozwalającego na bezpieczną ekspozycję.

Do pracy nad obiektem powołano specjalistyczny międzynarodowy zespół, w skład którego weszli muzealni konserwatorzy tkanin i malarstwa oraz współpracujący z Muzeum naukowcy i specjaliści z różnych dziedzin (m.in. chemii, fizyki, biologii, historii sztuki, historii i językoznawstwa), pochodzący z Polski, Ukrainy, Rosji i Włoch.

Ze względu na rozległe zniszczenia i ubytki zabytku program prac zakładał zachowawczy charakter konserwacji muzealnej bez rekonstrukcji i uzupełniania ubytków tkanin, warstwy malarskiej i złoceń. W zakres działań włączono zaprojektowanie i wykonanie specjalistycznej gabloty ekspozycyjnej.

W trakcie prac usunięto tkaniny podkładowe pochodzące z dziewiętnastowiecznej konserwacji, oczyszczono powierzchnie awersu i rewersu, podklejono odspojenia warstw malarskich i złoceń, a całą chorągiew zdublowano, czyli podklejono przezroczystą tkaniną. Zabiegi konserwatorskie wzmocniły i ustabilizowały zachowany oryginał, zabezpieczyły chorągiew przed dalszą destrukcją i pozwoliły na ekspozycję jej obydwu stron. Ponadto przeprowadzono analizy chemiczne i fizyczne materiałów użytych do wykonania chorągwi, opracowano historię obiektu i odczytano wszystkie zachowane napisy. Wyniki tych prac potwierdziły siedemnastowieczną proweniencję chorągwi.

Projekt konserwatorski sfinansowany przez ukraińską Fundację Współpracy Intelektualnej "Ukraina – XXI wiek" trwał od września 2007 do września 2008 roku. Był realizowany w ramach przygotowań do wielkiej wystawy: Ukraina – Szwecja: na skrzyżowaniach historii (XVII–XVIII w.), która została otwarta w Kijowie 1 października 2008 roku.

Honorowy patronat nad projektem objęli Vasyl Vovkun, Minister Kultury i Turystyki Ukrainy i Bogdan Zdrojewski, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

Koordynatorzy projektu:
  • Janusz Czop – Główny Konserwator Muzeum Narodowego w Krakowie
  • Jurij Sawczuk – Instytut Historii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Kijów
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję