Idź do treści strony
Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo facebook flickr googleplus instagram pinterest searchsearch twitterwifi Zakaz fotografowania youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Calendar Calendar Calendar Logo

MAJ Z GMACHEM GŁÓWNYM

MAJ Z GMACHEM GŁÓWNYM

Idea budowy nowego gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie pojawiła się pierwotnie już w 1910 roku wraz z koncepcją Wielkiego Krakowa, który przewidywał budowę Alei Trzech Wieszczów. Wtedy to u wylotu ulic Wolskiej (późniejszej Piłsudskiego) powstał pomysł budowy Pomnika Wolności, który miał równocześnie mieścić nową siedzibę Muzeum Narodowego.

W następnych latach koncepcji nie porzucano, nowy budynek miał wprowadzić instytucję w nową epokę. Sztuka i pamięć miały znaleźć swój dom w miejscu, z którego w sierpniu 1914 roku wymaszerowała ku granicy z Rosją Pierwsza Kompania Kadrowa. Koncepcję Pomnika Wolności zaczął przygotowywać jeszcze przed końcem I wojny światowej były żołnierz I Brygady Adolf Szyszko-Bohusz – autor projektu również Łuku triumfalnego. Planował obiekt umiejscowić na osi ul. Wolskiej z widokiem w prześwicie na Kopiec Kościuszki. Żadnego z tych planów ostatecznie nie zrealizowano.

W okresie międzywojennym Muzeum Narodowe w Krakowie stanowiło instytucję podległą gminie Kraków, która borykała się z samodzielnym finansowaniem tak olbrzymiej inwestycji, tym bardziej że szalał kryzys finansowy. Dopiero w 1931 roku Zarząd miasta podjął decyzję o ostatecznej lokalizacji Muzeum i postanowił rozpisać konkurs architektoniczny.

Na ogłoszony w 1933 roku konkurs wpłynęło ponad dwadzieścia prac. Główną nagrodę przyznano projektowi warszawskiego zespołu Bolesława Szmidta, Juliusza Dumnickiego, Janusza Juraszyńskiego, choć za budowę, rozpoczętą rok później, odpowiadali już architekci krakowscy, a fundusze na inwestycję w znacznym stopniu pochodziły ze składki publicznej. Jednym z głównych darczyńców był Jan Kiepura, który zorganizował koncert na rzecz budowy nowego gmachu Muzeum. Kamień węgielny 1 czerwca 1934 roku wbudował srebrną kielnią Prezydent Ignacy Mościcki, który podpisał również akt erekcyjny piórem Marii Konopnickiej.

W chwili wybuchu II wojny światowej budowa gmachu była zrealizowana w 60 procentach. W trakcie wojny nową cześć budynku Niemcy postanowili zaadaptować na kasyno, niszcząc gotowe już wnętrza, ich wyposażenie oraz wprowadzając zmiany w wyglądzie elewacji. Po zakończeniu wojny podjęto decyzję o przywróceniu gmachu do stanu pierwotnego, choć nie trzymano się przedwojennego projektu, skutkiem czego budynek jest krótszy o 89 metrów. Pierwsze otwarcie dla widzów nastąpiło 28 listopada 1957 roku (obchody 50-lecia śmierci Stanisława Wyspiańskiego). Następnie dokonano  rozbudowy Gmachu Głównego, którą przerwał brak dofinansowania. Dotacje przeznaczone zostały na budowę Nowej Huty i Huty Katowice. Ostatecznie rozbudowa zakończyła się w 1990 roku według mocno okrojonego projektu.

 

Obecnie Gmach Główny ma powierzchnię 22 130 metrów kwadratowych, na 7 poziomach pracuje ponad 300 osób. W Gmachu siedzibę ma dyrektor MNK oraz wszystkie biura wspierające pracę najstarszego i największego muzeum w Polsce. Znajdują się tu również pracownie konserwacji malarstwa, tkanin, ubiorów, rzemiosła artystycznego, broni, ram, mebli, pracownie pozłotnicze i tapicerskie oraz Biblioteka MNK.

 

W Gmachu Głównym znajdują się dwie Galerie Stałe:

  • XX + XXI. Galeria Sztuki Polskiej

            https://mnk.pl/wystawy/xx-xxi-galeria-sztuki-polskiej

  • XX + XXI Rzeźba (stanowi część Galerii, o której mowa wyżej)

https://mnk.pl/wystawy/xx-xxi-rzezba

  • Galeria Rzemiosła Artystycznego

 https://mnk.pl/wystawy/galeria-rzemiosla-artystycznego

oraz dwie sale wystaw zmiennych na parterze i pierwszym piętrze, w których będą miały miejsce najbliższe wystawy:

  • 24 maja: „Wilno, Vilnius, Vilne 1918 – 1948. Jedno miasto – wiele opowieści”

https://mnk.pl/wystawy/wilno-vilnius-vilne-1918-1948-jedno-miasto-wiele-opowiesci

  • 23 czerwca: „Matejko. Malarz i historia”

https://mnk.pl/wystawy/matejko-malarz-i-historia

 

 

Słowa kluczowe: Gmach Główny, maj