Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar Logo
Swoboda Tajemna - spotkanie z Murielle Gagnebin
Cykl: Swoboda tajemna

Swoboda Tajemna - spotkanie z Murielle Gagnebin

Cykl: Swoboda tajemna
Swoboda Tajemna - spotkanie z Murielle Gagnebin

Pawilon Józefa Czapskiego

ul. Piłsudskiego 12, 31-109 Kraków
03.04.2019
środa
18:00
wstęp wolny
W dniu urodzin Józefa Czapskiego odbędzie się spotkanie z cyklu Swoboda tajemna z Murielle Gagnebin, pierwszą monografką życia i dzieła Czapskiego pt. Czapski w teatrze codzienności, wokół książki autorstwa naszego gościa pt. Czapski: peintre du quotidien (2019).
Murielle Werner-Gagnebin, Czapski: peintre du quotidien, Hermann Éditeurs, Paris 2019Dlaczego Czapski tak długo musi czekać na refleksje krytyki i historyków sztuki, na uznanie go wielkim malarzem naszych czasów, zastanawia się (w tekście Czapski nareszcie scalony, „Kultura” 1974, nr 9) Konstanty Aleksander Jeleński – wrażliwy i wytrawny znawca literatury i sztuki, akuszer wielu słynnych dziś artystów. „Uczyniła to z wielką inteligencją i równie cennym entuzjazmem młodziutka szwajcarska historyczka sztuki Murielle Werner‑Gagnebin w obszernej i pięknej monografii. Murielle Werner spotkała się z malarstwem Czapskiego za pośrednictwem Jeanne Hersch, profesora filozofii na uniwersytecie genewskim, która posiada jedną z najczujniej dobranych kolekcji jego obrazów”.

Od retrospektywnej wystawy malarstwa Czapskiego w Genewie w 1971 roku Murielle Gagnebin przygląda się uważnie temu malarstwu, przyjaźni się z Czapskim, prowadzą rozmowy, wreszcie decyduje się napisać o nim książkę. W 1974 roku w wydawnictwie, założonym przez popularyzatora kultury słowiańskiej Vladimira Dimitrijevića, L’Age d’Homme w Lozannie, wychodzi bogato ilustrowana książka pt. Czapski. La main et l’espace (Czapski. Ręka i przestrzeń) i jest to pierwsza monografia dzieła autora Na nieludzkiej ziemi.

„Malarstwo Czapskiego – pisze 26‑letnia autorka w przedmowie – pociągnęło mnie natychmiast. Narzucało się z siłą, a zarazem jakby się wymykało. Czułam, pod figuratywną anegdotą, zawsze bezpośrednią i prostą, coś tajemniczego, zagadkowego. Urzekała mnie w pierwszym rzędzie silnie zaakcentowana konstrukcja, a w niej owe cięcia (postacie przedstawione we fragmentach, niezwykły kadraż). Skądinąd, motywy wzięte były z życia powszedniego: zamiatacz ulic, poczekalnia, para w kawiarni czy teatrze itd. W tej syntezie codzienny banał ukazany był w innym wymiarze” (tłumaczenie: Konstanty Jeleński w: Czapski nareszcie scalony, w: Zbiegi okoliczności, Paryż-Kraków 2018, s. 297). I dalej: Dostojewski, Pascal, Kierkegaard jest jakby wersją pisaną tego malarstwa”.

W odręcznej dedykacji na egzemplarzu monografii, darowanym Czapskiemu 24 kwietnia 1974 roku, a znajdującym się obecnie w zbiorach Biblioteki Muzeum Narodowego w Krakowie, napisze: „Józefowi, w dowód wdzięczności za jego malarstwo, ten przejaw spójności jego dzieła. Kiedy on je realizował, moje poszukiwania nierzadko zbliżały się do jego twórczości, a to jest znakiem, że połączenie dusz w pięknie naprawdę istnieje”.

„Ta książka jest dla mnie dużym wydarzeniem – pisze Czapski do najbliższego przyjaciela Ludwika Heringa w liście z 4 lipca 1974 roku – przy rozsypaniu moich obrazów po świecie, których z połowę przynajmniej nie mam sfotografowanych ani nawet spisanych, gdzie są, ta książka z 70 reprodukcjami to jest jakiś dokument, który można obejrzeć” (J. Czapski, L. Hering: Listy 1939-1982, t. 2, Gdańsk 2017, s. 231). A podczas lektury monografii zanotuje w dzienniku, pod datą 30.10.1977: „Próba połączenia dwóch wątków francuskiego postcezanizmu z impresjonizmem, jak mojej próby życia, której nie osiągnąłem, bo te 2 nurty we mnie się wciąż jeszcze nie zrosły. O tym wszystkim Murielle pisze lepiej i głębiej chyba!”.

Wydana na początku roku 2019 także bogato ilustrowana druga książka Gagnebin (a właściwie jest to poszerzona wersja pierwszej) o jej ulubionym malarzu nosi teraz tytuł: Czapski: peintre du quotidien. Malarz codzienności, bo właśnie wydobycie tej perspektywy: teatru codzienności, czy jak pisze Jeleński, powszedniości, interesuje badaczkę najbardziej. Kawiarnie, metro, ulica, portret rozmówcy, portret architektury – nasz codzienny spektakl.   

Murielle Gagnebin jest malarką oraz krytyczką sztuki. Jest emerytowanym profesorem Université Sorbonne-Nouvelle, członkiem La Société Psychanalytique de Paris oraz członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA). Jej autorska strona: http://muriellegagnebin.fr

Gorąco, oprócz książek naszego gościa polecamy: Konstanty Jeleński: Czapski nareszcie scalony, w: Zbiegi okoliczności, Instytut Literacki Kultura – Instytut Książki, Paryż-Kraków 2018.

Spotkanie odbędzie się w językach polskim i francuskim. Prowadzenie: Agnieszka Kosińska Elżbieta Skoczek. Pokażemy reprodukcje obrazów Józefa Czapskiego z komentarzem i interpretacją Murielle Gagnebin.

Będzie można kupić książkę Czapski: peintre du quotidien, Hermann Éditeurs, Paris 2019.

Partnerem spotkania jest: Fundacja SUSEIA.

Opracowała: Agnieszka Kosińska 

 Zdjęcia wklejone do dziennika Józefa Czapskiego: wystawa J. Czapskiego w Galerie Lambert w Paryżu wiosną 1974 roku. Na zdjęciach znajdują się (od lewej): Vladimir Dimitrijević z Murielle Werner-Gagnebin, goście wernisażu. Zdjęcia pochodzą z Archiwum Józefa i Marii Czapskich w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.

Zdjęcia wklejone do dziennika Józefa Czapskiego: wystawa J. Czapskiego w Galerie Lambert w Paryżu wiosną 1974 roku. Na zdjęciach znajdują się (od lewej): Murielle Werner-Gagnebin z Józefem Czapskim, M.Werner-Gagnebin w tle jej brat. Zdjęcia pochodzą z Archiwum Józefa i Marii Czapskich w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego, oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję