Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar Logo
Życie według kalendarza 26.10.2021-27.03.2022 Życie według kalendarza

Wystawa kalendarzy staropolskich w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego
26 października 2021 – 27 marca 2022

Kontrolujemy wciąż czas – sprawdzamy godzinę, skreślamy dni w nabywanym co roku nowym kalendarzu – ściennym, kieszonkowym, biurowym… Ludzie czują się niekiedy niewolnikami upływającego czasu.

Podział roku na dni, tygodnie i miesiące wynika z powtarzalności zjawisk astronomicznych. Wyznaczaniem cezur je dzielących – jak świadczą znaleziska archeologiczne – ludzkość interesowała się od niepamiętnych czasów. W licznych świadectwach historycznych pozostały bardzo dawne ślady obliczania i tworzenia zasad podziału czasu. Europa i prawie cała reszta świata posługuje się obecnie kalendarzem gregoriańskim, czyli zmodyfikowanym w XVI wieku antycznym kalendarzem rzymskim. Od średniowiecza w Europie rachubą czasu zajmowali się astronomowie i astrologowie, często profesorowie uniwersyteccy. Pozostały po nich skomplikowane wyliczenia, wykresy mające ułatwić orientację w niespójnych przecież kalendarzach słonecznym i księżycowym. Wiara w bezpośredni wpływ Kosmosu na życie na Ziemi i wniknięcie w tajemnice kalendarza prowokowały astrologów do snucia z nich wróżb na przyszłość – tak sporządzano prognostyki i horoskopy. Czasy nowożytne przyniosły powszechny dostęp do pieczołowicie wyliczonego kalendarza, uatrakcyjnionego dodatkowymi informacjami.

Staropolskie kalendarze to nie tylko zestawienia dni roku w podziale na miesiące i tygodnie, z podaniem danych astronomicznych takich jak daty kwadr księżyca, czas wschodu i zachodu słońca, panowanie znaków zodiakalnych czy daty chrześcijańskich świąt ruchomych. Dodawano do nich rozmaite informacje tworzące serię poradników i wykładów z dziedzin interesujących i potrzebnych wszystkim obywatelom, bez względu na wiek i pozycję społeczną. Drukowano kalendarze astronomiczne, gospodarskie, polityczne, historyczne, obywatelskie, dla dam, rozmaitych organizacji i inne, prezentujące rachubę czasu według kalendarzy gregoriańskiego, juliańskiego, hebrajskiego i ormiańskiego – tak by zapewnić właściwą informację wszystkim grupom narodowym i religijnym w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Dodatkowo zamieszczano w nich wykłady o dziejach Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, przedstawiano podział administracyjny kraju i wykazy urzędników, prezentowano genealogie dynastii panujących w Europie i obdarzano czytelnika – niejednokrotnie zaskakującymi nas dzisiaj – prognostykami i radami dotyczącymi niemalże każdej dziedziny życia, ze szczególną jednak dbałością o jego zdrowie, żywienie i codzienną higienę.

Kalendarz – podobnie jak dzisiaj – był także miejscem odnotowywania bieżących spraw. W zbiorach Muzeum są kalendarze z wieloma dodanymi kartami, zapełnionymi notatkami swych właścicieli, ukazującymi codzienność ich życia. Ekspozycja kilkudziesięciu kalendarzy z okresu od XVI do XVIII wieku ukazuje zachodzące w tym czasie zmiany w charakterze i traktowaniu tego użytecznego przedmiotu.

Słowa kluczowe:

wystawa, pałac Czapskich

Muzeum  im. Emeryka Hutten-Czapskiego

ul. Piłsudskiego 12, 31-109 Kraków
  • przerwa techniczna: codziennie 13.00-13.30
  • pon: nieczynne
  • wt : 10.00-18.00
  • śr-pt: 10.00 - 16.00
  • sob: 10.00 -18.00
  • niedz: 10.00 - 16.00
Życie według kalendarza
Życie według kalendarza
Życie według kalendarza
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję