Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar Logo
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka 06.11.2021-06.02.2022 URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka Przypomnij o wydarzeniu Dodaj do planera
Powiększ tekst Powiększ tekst Drukuj

Monumentalne rzeźby Ursuli von Rydingsvard przywołują antyczne pojęcie wzniosłości. Kiedy patrzymy na nie, umieszczone w parkach, na placach czy we wspaniałej architekturze amerykańskich budowli, zachwycają swoją dynamiczną formą. Świadczą o niesamowitej zdolności artystki do tworzenia poetyckich dzieł wykonanych z cedrowego drewna, naładowanych osobistym, emocjonalnym dotykiem.

W czasie swojej ponad czterdziestoletniej praktyki artystycznej Ursula von Rydingsvard zdobyła umiejętność przekraczania kulturowych granic, które obrazują jej rozwój intelektualny i psychologiczny. Jest jedną z nielicznych rzeźbiarek na świecie, która operuje tak monumentalną formą, łącząc precyzję i pracowitość, przypominającą twórców średniowiecza, z nowoczesną sztuką abstrakcyjną, której nadała własny niepowtarzalny charakter.

Bezpośrednim impulsem do zorganizowania jej wystawy w Polsce był pokaz sześciu rzeźb, w świeżo odrestaurowanej przestrzeni publicznej Giardino della Marinaressa, na 56. Biennale Sztuki w Wenecji w 2015 roku, zorganizowany przez Petera Murraya i zespół Yorkshire Sculpture Park. Odbił się on szerokim echem w świecie sztuki i mediów. Ursula von Rydingsvard jest jedną z najbardziej znanych artystek w Stanach Zjednoczonych. Jej prace można spotkać w najważniejszych kolekcjach i miejscach sztuki, takich jak: nowojorskie Museum of Modern Art, Metropolitan Museum of Art, Madison Museum of Contemporary Art w  Wisconsin, National Gallery of Art w Waszyngtonie, San Francisco Museum of Modern Art, Whitney Museum of American Art, Park Rzeźby Storm King Art Center pod Nowym Jorkiem i wielu innych ważnych instytucjach kultury i nauki. Znaczenie artystki wzrosło w ostatnich dwudziestu latach.

Wystawa Ursuli von Rydingsvard, mieszkającej i tworzącej w Nowym Jorku, prezentowana jest polskiej publiczności w trzech miejscach: Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Narodowym w Krakowie i Łazienkach Królewskich w Warszawie. Jej współorganizatorami są Studio Ursuli von Rydingsvard w Nowym Jorku i Galeria Lelong.

Podtytuł naszej wystawy Tylko sztuka/Nothing but Art podkreśla pasję i całkowite oddanie sztuce. Jego inspiracją był, prezentowany na wystawie, tekst artystki Dlaczego tworzę sztukę?/Why Do I Make Art? – rodzaj litanii wyliczającej duchowe, życiowe i artystyczne powody jej działalności.                   W rozmowie z Markiem Rosenthalem w 2018 roku przyznaje, że nie mogłaby przeżyć bez sztuki [1].

Pokaz w Muzeum Narodowym w Krakowie, obejmujący jedenaście rzeźb wykonanych z drewna cedrowego (w tym jedną ze zwierzęcych jelit), jedenaście rysunków i jedną instalację wykonaną z przedmiotów gotowych, jest reprezentatywnym przekrojem twórczości autorki, od pracy Bez tytułu (Dziewięć stożków)/Untitled (Nine Cones) stworzoną zaledwie rok po ukończeniu studiów artystycznych na Columbia University w 1975 roku, aż do jej najnowszych  dzieł, takich jak Norduna II czy Elegantka. Rzeźby prezentowane są zarówno wewnątrz muzealnej galerii, jak i w przestrzeni publicznej, przed frontem Gmachu Głównego.

Najstarsza rzeźba Bez tytułu (Dziewięć stożków) (1976) pochodzi z wczesnego okresu twórczości, kiedy faktura dzieł faluje, nadając im dynamicznego charakteru, ale jeszcze nie osiąga tak ekspresyjnego wyrazu, jak w późniejszych realizacjach. Bardzo istotną w jej dorobku pracę Dno oceanu (1996), zawierającą elementy wykonane ze zwierzęcych jelit, artystka stworzyła w czasie eksperymentowania z różnymi materiałami. Pozostałe rzeźby i rysunki pokazane na wystawie pochodzą z ostatniego okresu twórczości, cechującego się pewnością i monumentalną, często dramatyczną formą. Instalacja Nic (2002–2021), złożona z przedmiotów gotowych, jest każdorazowo inną kompozycją z rzeczy znalezionych i zebranych przez Ursulę von Rydingsvard. Na co dzień można je znaleźć w pracowni artystki, podobnie jak kolekcjonowane przez nią rzeźby i maski afrykańskie.

Sztuka Ursuli von Rydingsvard tym bardziej zasługuje na naszą uwagę, że autorka pochodzi z polsko-           -ukraińskiej rodziny, która w czasie drugiej wojny światowej została wywieziona na roboty przymusowe do Niemiec, a następnie wybrała emigrację do Stanów Zjednoczonych. Ursula, z domu Karoliszyn, urodziła się w Deensen w Niemczech w 1942 roku. Rodzice pochodzili z Podhala. Przeżycia z dzieciństwa i kraj pochodzenia odcisnęły piętno emocjonalne na jej pracach. Wieże, drewniane misy, narzędzia, łopaty i ściany są echem rodzinnego dziedzictwa. Mimo, że nigdy nie mieszkała w Polsce, nadaje swoim rzeźbom polskie tytuły i czuje się związana z ojczyzną.

Jej inspiracją duchową i intelektualną byli artyści XX wieku, tacy jak: Mark Rothko, Wassily Kandinsky, Sol LeWitt, Giacometti, Philip Guston.  Od początku swojej działalności artystycznej tworzy rzeźby z drewna cedrowego, a także z brązu i żywic poliuretanowych. Są one inspirowane naturą, sztuką pozaeuropejską – Afryki, Australii i Oceanii, a także tradycją sztuki ludowej i drewnianej rzeźby (pobrzmiewa tu zwłaszcza nuta Podhala). Artystka ponadto zajmuje się rysunkiem tworzonym na ręcznie wyrabianym papierze abaka z dodatkiem włosów, jedwabi, koronek i innych materiałów.

Wystawa jest drugą prezentacją sztuki Ursuli von Rydignsvard w Polsce. Pierwsza odbyła się w 1992 roku w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie i była ważnym wydarzeniem w życiu artystki, która powraca po 30 latach do rodzinnego kraju.

W ramach wystawy można obejrzeć trzy filmy opowiadające o życiu, pracy i sztuce Ursuli von Rydingsvard. Dwa autorstwa Marcina Giżyckiego i Petera O’Neilla: The Making a „Hand-e-over” (1997) i Unorthodox Geometry (1998) i jeden Daniela Trauba: Into Her Own, 2019, który w 2020 roku został uznany jednym z 10 najlepszych filmów dokumentalnych w Stanach Zjednoczonych.

 

 

[1] Mark Rosenthal, In Ursula’s Own Voice, s. 22; w: Ursula von Rydingsvard, The Contour of Feeling, The Fabric Workshop and Museum and Hirmer Publishers, 2018.

 



Realizacja wystawy Ursuli von Rydingsvard w Polsce.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Kuratorka: Eulalia Domanowska
Koordynatorka: Kamila Hyska

Słowa kluczowe:

Ursula Von Rydingsvard, wystawy

Gmach Główny

al. 3 Maja 1, 30-062 Kraków Gmach Główny, II piętro
  • przerwa techniczna: codziennie 12.00-12.30
  • pon: nieczynne
  • wtorek: 10.00-19.00
  • środa, czwartek: 10.00-18.00
  • piątek, sobota: 10.00-19.00
  • niedziela: 10.00-18.00
Ursula von Rydingsvard, Brooklyn Museum, fot. Arthur Mones
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Ocean Floor
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Ocean Voices, Studio Bodycomb
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Pierwsza, Process
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Pierwsza, YSPJonty Wilde
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Ocean Floor
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Ocean Floor, detail
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Ocean Voices, Yorkshire, Jonty Wilde
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka
Pierwsza YSP, Jonty Wilde
Dzięki uprzejmości Ursuli von Rydingsvard i Galerie Lelong & Co., Nowy Jork
URSULA VON RYDINGSVÄRD, Tylko sztuka

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY, DZIEDZICTWA NARODOWEGO I SPORTU

MECENAS MUZEUM NARODOWEGO W KRAKOWIE

PARTNER STRATEGICZNY MUZEUM NARODOWEGO W KRAKOWIE

Współorganizatorzy

partner promocyjny

Patroni medialni

Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję