Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar Logo
Lelewel. Rytownik polski 21.01.2022 Lelewel. Rytownik polski
Powiększ tekst Powiększ tekst Drukuj

Wystawa, organizowana w 235. rocznicę urodzin i 160. rocznicę śmierci wybitnego i zasłużonego Polaka, obejmie mało znaną twórczość graficzną Joachima Lelewela, który jest pamiętany przede wszystkim jako historyk, profesor uniwersytetów Wileńskiego i Warszawskiego, czynny polityk okresu powstania 1830–1831, poseł ziemi żelechowskiej na Sejm Królestwa Polskiego, członek Rządu Narodowego, prezes Towarzystwa Patriotycznego i najsłynniejszy bodaj polistopadowy emigrant. Znany jest również jako autor pionierskich w swoim czasie publikacji z dziedziny historii, sfragistyki, heraldyki, dziejów piśmiennictwa i księgarstwa w Polsce, historii kartografii i numizmatyki, podczas gdy z jego twórczością graficzną zetknęli się jedynie nieliczni.

Istotną częścią wystawy będzie zatem unikatowa graficzna spuścizna Lelewela: kolekcja 230 matryc graficznych z liczącego około 265 płyt rytowniczego oeuvre tego grafika amatora, własnoręcznie przez niego opracowanych, zakupionych do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie w 1897 roku od Wisławy Jadwigi Russockiej, bratanicy Joachima i córki Prota Lelewela. Kolekcja, którą przez przeszło wiek skrywały muzealne magazyny, zawiera między innymi matryce grafik nigdy w pismach Lelewela nie publikowanych, zaś wśród towarzyszących im odcisków wydawniczych stanowiących okładziny dla płyt, także w dobie ich funkcjonowania w muzeum, są jedyne znane w polskich zbiorach publicznych odbitki rycin. Kolekcja graficzna zostanie zaprezentowana obok tej części bogatego dorobku piśmienniczego Lelewela, której ryciny były nieodłącznym elementem. Pamiętając, że kilkadziesiąt tytułów ilustrowanych nie wyczerpuje obszernej, wszechstronnej bibliografii uczonego i polityka, liczącej blisko 800 pozycji, pragniemy położyć nacisk na fenomen autora syntez historycznych, geograficznych i numizmatycznych będącego jednocześnie sztycharzem amatorem własnoręcznie ilustrującym płody swego pióra i przy tej okazji podkreślić zasługi Lelewela dla rozwoju rodzimej historiografii, metodologii historii i jej nauk pomocniczych oraz wskazać miejsce, które dzięki bogatemu intelektualnemu dorobkowi w dziedzinie numizmatyki, geografii historycznej i dziejów kartografii ten niestrudzony polski uczony zyskał na arenie międzynarodowej.

Tłem dla kolekcji graficznej będzie biografia Lelewela, kontekstowo wiążąca rytownictwo z „niespokojnym życiem” twórcy. Ikonografię tej części wystawy wypełnią portrety osób odgrywających w jego życiu szczególną rolę oraz widoki miast i instytucji, z którymi związał się przez swoje życiowe wybory. Wizualnie zasygnalizowane zostaną również wydarzenia dziejowe, które znacząco wpłynęły na losy Lelewela i zaważyły na jego dziele jako pisarza i grafika.

Na ekspozycji nie zabraknie portretów jej bohatera, nie zostaną też pominięte jego próby na artystycznej niwie inne aniżeli te związane ściśle z pracą naukową: zaprezentujemy nieliczne powstałe tego rodzaju prace rysunkowe i malarskie. Dopełnieniem będzie prezentacja skromnej liczby zachowanych pamiątek po uczonym ze zbiorów MNK, instytucji zewnętrznych i osób prywatnych.




Zespół kuratorski pod kierownictwem Janiny Wilkosz w składzie:
Anna Bogusz, Danuta Godyń, Katarzyna Król-Goździk, Ryszard Perzanowski, Katarzyna Podniesińska, Małgorzata Skwarczyńska

Projekt aranżacji wystawy: Ewa Morzyniec

Koordynator: Katarzyna Pawłowska

Słowa kluczowe:

Lelewel, wystawa, sukiennice

Galeria Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach

Rynek Główny 3, 31-042 Kraków Sala Wystaw Zmiennych
  • pon:: nieczynne
  • wtorek: 10.00 - 18.00
  • środa - sobota: 10.00-17.00
  • niedziela: 10.00-16.00

Joachim Lelewel, 1. Antyczny obraz świata wg Pomponiusza Meli w inicjale „O”, z rękopisu z 1417 roku z Biblioteki w Reims, 2. Mapa świata Fra Mauro z lat 1457-1479, z manuskryptu w Monasterze św. Michała w Murano, 3. Mapa basenu Morza Śródziemnego Mauro z Il Mappamondo di Fra Mauro Placido Zurli z 1806, nałożona na siatkę współrzędnych geograficznych mapy XIX-wiecznej – matryca planszy XXXIII do atlasu Géographie du moyen âge, Bruxelles 1850, kwiecień 1846, akwaforta, blacha miedziana fazowana, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel, 1. Antyczny obraz świata wg Pomponiusza Meli w inicjale „O”, z rękopisu z 1417 roku z Biblioteki w Reims, 2. Mapa świata Fra Mauro z lat 1457-1479, z manuskryptu w Monasterze św. Michała w Murano, 3. Mapa basenu Morza Śródziemnego Mauro z Il Mappamondo di Fra Mauro Placido Zurli z 1806, nałożona na siatkę współrzędnych geograficznych mapy XIX-wiecznej – plansza XXXIII do atlasu Géographie du moyen âge, Bruxelles 1850, kwiecień 1846, odbitka na papierze czerpanym, ręcznie kolorowana, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel, Mapa wg fragmentu portolanu katalońskiego z 1375 (1378) roku –plansza XXIX do atlasu Géographie du moyen âge, Bruxelles 1850, marzec 1847, akwaforta na papierze czerpanym, odbitka ręcznie kolorowana, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel, Medale greckie i nieco jinnych starożytnych – matryca do planowanej publikacji o monetach antycznych (niepowstałej), 1828, akwaforta, blacha miedziana, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel, Kopie starodruków: winiety z druków Jana Weissenburgera z Norymbergi, wydane nakładem Marka Szarffenberga, Jana Knobloucha w Strasburgu i Urbana Kaima, inicjały i winiety z druków oficyny Jana Hallera – matryca tablicy IV do Bibliograficznych ksiąg dwoje, t. 1, Wilno 1822, 1822, akwaforta, blacha miedziana, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy
Nicolas Eustache Maurin, Portret Joachima Lelewela, z: Les Polonais et les Polonaises de la Révolution du 29 Novembre 1830 (...), Paris [1832-1836], litografia kredką, papier czerpany, Muzeum Narodowe w Krakowie
Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel w brukselskiej pracowni, fotografia portretu Polikarpa Gumińskiego z 1861 r., odbitka albuminowa, papier fotograficzny, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Bronisław Puc, Ksawery Pilatti, Tableau z portretami rodziny Lelewelów – Henryk Loelhoeffel von Lowensprung (Lelewel) i Konstancja z Jauchów Lelewelowa, Karol Lelewel i Ewa z Szeluttów Lelewelowa, Joachim Lelewel, Prot Lelewel, Jan Paweł Lelewel, 1882, drzeworyt sztorcowy, papier, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Okulary, wg tradycji pamiątka po Joachimie Lelewelu, Prusy (?), przed 1829, mosiądz, szkła optyczne, szlifowane, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Notes – pamiątka po Joachimie Lelewelu, Paryż (?), przed 1861, oprawa: cienkie deseczki malowane olejno, papier, skóra, Muzeum Narodowe w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

Joachim Lelewel, Okruchy kamieni Sławian Zaodrzańskich - fragmenta lapidum slavorum, ilustracja rozdz. 16. Drzwi kościelne płockie i gnieźnieńskie z lat 1133, 1155 w: Polska wieków średnich, t. 4, Poznań 1851, 1850, akwaforta, papier, Biblioteka Muzeum Narodowego w Krakowie

Joachim Lelewel - Fotogaleria dzieł wiodących wystawy

MECENAS GALERII SZTUKI POLSKIEJ XIX WIEKU W SUKIENNICACH:

Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję