Idź do treści strony
Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo facebook flickr googleplus instagram pinterest searchsearch twitterwifi Zakaz fotografowania youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Calendar Calendar Calendar Logo

Sierpień z Szymanowskim

Fot. M. Żak, Muzeum Narodowe w Krakowie

Sierpień z Szymanowskim

MNK Szymanowski

ul. Kasprusie 19, 34-500 Zakopane
01-31.08.2023
wtorek-czwartek
bilety

W zakopiańskiej willi „Atma” mieści się jedyne na świecie muzeum biograficzne polskiego kompozytora Karola Szymanowskiego. Skromna willa stała się domem wybitnego kompozytora u schyłku jego życia. To miejsce upamiętniające Karola Szymanowskiego, jego twórczość, poprzez stałą wystawę biograficzną oraz koncerty, spotkania i wykłady. Od 1976 roku gospodarzem tego szczególnego miejsca jest Muzeum Narodowe w Krakowie.

Willa „Atma” powstała około 1890 roku jako typowy zakopiański pensjonat. Dom jest przykładem stylu zakopiańskiego, wprowadzonego do architektury przez Stanisława Witkiewicza. Został wybudowany przez miejscowego budowniczego Józefa Kasprusia-Stocha. Początkowo był parterowy, w 1925 r. dobudowano piętro domu i wyremontowano. Kształtem i dekoracjami przypomina góralską chałupę.

 

Po śmierci Szymanowskiego, kompozytor Michał Kondracki poddał myśl o stworzeniu w „Atmie” muzeum poświęconego Szymanowskiemu. Starała się o to również jego siostrzenica Krystyna Dąbrowska. Ponownie apelował w tej sprawie krytyk muzyczny Zdzisław Sierpiński na łamach „Życia Warszawy”. Tym razem inicjatywa zyskała szeroki oddźwięk społeczny, w akcję wykupienia „Atmy” zaangażowało się wiele osób, m.in. Jerzy Waldorff. W ciągu kilku lat Warszawskiemu Towarzystwu Muzycznemu udało się zgromadzić środki niezbędne do wykupienia willi wraz z parcelą.

 

Willa „Atma” została wykupiona od Zofii Walczakowej z Zakopanego. Pięćdziesiąt lat wcześniej, Szymanowski pojawił się w „Atmie” jako gość na weselu Zofii Stochówny ze Stanisławem Walczakiem. Zofia Stochówna była córką budowniczego willi – Józefa Kasprusia-Stocha. Nabytek przekazano Muzeum Narodowemu w Krakowie, które parterze budynku urządziło ekspozycję poświęconą kompozytorowi, jego związkom z Tatrami i Zakopanem. Większość eksponatów na wystawie pochodzi z daru siostrzenicy artysty, Krystyny Dąbrowskiej.  6 marca 1976 r. oficjalne otwarto muzeum biograficzne Karola Szymanowskiego.

 

Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie w latach 2011-2013 przeszedł generalny remont i modernizację budynku w ramach projektu Muzeum Narodowego w Krakowie i Orawskiego Muzeum w Dolnym Kubinie o nazwie "Muzyka pod Tatrami". Dzięki środkom unijnym oraz pomocy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miejsce to zyskało nowoczesne instalacje, udogodnienia dla osób niepełnosprawnych, zabezpieczona została substancja zabytkowa. W zmodernizowanym wnętrzu wprowadzono multimedia prezentujące biografię kompozytora. Przy urządzaniu nowej ekspozycji, a zwłaszcza gabinetu kompozytora, przy pomocy zachowanych opisów i zdjęć starano się przywrócić willi charakter z lat 30. Zwiedzaniu muzeum towarzyszy muzyka są to oczywiście kompozycje Karola Szymanowskiego.

 

Karol Szymanowski, uważany jest obok Fryderyka Chopina, za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów. Urodził się na Kijowszczyźnie, 3 października 1882 roku w Tymoszówce (dzisiejsza Ukraina). Pochodził z rodziny posiadaczy ziemskich, Szymanowscy pieczętowali się herbem Ślepowron.

Kiedy z powodu złego stan zdrowia lekarze zalecili Szymanowskiemu górski klimat, postanowił, że zamieszka w Zakopanem na stałe. W 1930 r. wynajął willę „Atma” położoną przy ulicy Kasprusie, nad potokiem Młyniska. Nazwa willi pochodzi od starohinduskiego, sanskryckiego słowa /atman/ oznaczającego duszę wszechświata, pierwiastek boski przenikający świat. Swoją nazwę willa zawdzięcza letnikom, którzy jeszcze przez Szymanowskim, w latach dwudziestych XX w. wynajmowali willę i nadali jej tę nazwę, czując niezwykłą atmosferę tego miejsca.

 

Szymanowski urządził się w „Atmie” nadając temu miejscu przytulny i domowy charakter. Wynajął pianino, kupił fotele, na ścianach zawiesił obrazy podarowane mu przez zaprzyjaźnionych artystów. Na meblach postawił fotografie rodziny i przyjaciół, na łóżkach rozłożył wileńskie narzuty – zadomowił się w „Atmie” na dobre.

 

Życie kompozytora w „Atmie” upływało na pracy oraz spotkaniach z przyjaciółmi. W „Atmie” powstały takie dzieła jak Pieśni kurpiowskie na głos i fortepian op. 58, Litania do Marii Panny na sopran, chór żeński i orkiestrę, op. 59, IV Symfonia koncertująca na fortepian i orkiestrę op. 60, II koncert na skrzypce i orkiestrę op. 61 i ostatnie Dwa mazurki na fortepian op. 62, a także instrumentacja ostatniego obrazu Harnasi op. 55.

 

 

Zapraszamy także do naszych mediów społecznościowych - będzie to okazja to poznania Karola Szymanowskiego i samego oddziału.

Słowa kluczowe: sierpień, atma, szymanowski
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję