{baseAction::__('GO_TO_CONTENT')}
Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo facebook flickr googleplus instagram pinterest searchsearch twitterwifi Zakaz fotografowania youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Calendar Calendar Calendar Logo

Witold Wojtkiewicz, Portret muzyka Bolesława Raczyńskiego, 1905

Witold Wojtkiewicz, Portret muzyka Bolesława Raczyńskiego, 1905

Tytuł: Portret muzyka / Portret muzyka R. / Portret muzyka Bolesława Raczyńskiego

Autor: Witold Wojtkiewicz

Data powstania: 1905 rok

Rodzaj: obraz

Technika: tempera na płótnie (technika klejowa)

Wymiary: wysokość: 47 cm, szerokość: 66 cm; z ramą: wysokość: 58,5 cm, szerokość: 77 cm, głębokość: 4 cm
Obraz namalowany poziomo. Przedstawia mężczyznę ujętego do ramion odwróconego lewym bokiem do odbiorcy. W tle, po lewej stronie, znajdują się małe postacie siedzące na drewnianej belce. Światło pada od góry, z lewej strony.

Obraz podzielony został na dwie części. Prawą część zajmuje mężczyzna, natomiast lewą tło. Portretowany mężczyzna znajduje się na pierwszym planie. Jest w średnim wieku. Ma krótkie, brązowe włosy zaczesane do tyłu i delikatne zakola. Jego czoło jest odsłonięte, a nos delikatnie zgarbiony, średniej wielkości. Oczy są jasne, ze wzrokiem skierowanym ku dołowi. Nad oczami znajdują się jasnobrązowe brwi. Pod nosem rosną brązowe wąsy. Usta są delikatnie rozchylone. Na czole, wokół oczu, nosa i ust widoczne są subtelne zmarszczki. Widoczne jest lewe ucho mężczyzny.

Postać ubrana jest w ciemny strój, prawdopodobnie garnitur. Spod garnituru wystaje szary kołnierz z białymi zdobieniami w kształcie grubych, pionowych pasów.

W tle znajdują się małe postaci o rozmytych kształtach, przez co szczegóły nie są widoczne. Przypominają fantastyczne stwory o dziecięcych sylwetkach. Dwie postaci usytuowane są na poziomej, drewnianej belce, która biegnie przez środek obrazu. Pierwsza stoi, grając na skrzypcach. Ma okrągłą, łysą głowę. Ubrana jest w szary strój. Obok, po prawej stronie, siedzi kolejna postać. Zwrócona jest przodem do odbiorcy, z otwartą książką na kolanach. Postać ma podłużną twarz, pochyloną do przodu i brązowe włosy. Oczy ma zamknięte, a usta szeroko otwarte. Ubrana jest w żółty strój. Opuszczone na belce nogi są nagie i nieproporcjonalnie długie. Pod belką znajdują się kolejne trzy postaci ujęte do torsu, skierowane przodem do odbiorcy. Są dość jasne i rozmyte, o niewyraźnych konturach. Stoją obok siebie. Postać z lewej ma głowę przechyloną w lewą stronę.  Ma krótkie brązowe włosy. Jej oczy są zamknięte, a od ust poprowadzona jest czarna pionowa linia, którą trzyma prawą dłonią. Prawdopodobnie jest to flet. Postać znajdująca się w środku ma krótkie brązowe włosy i ciemne oczy. Również trzyma w dłoniach przedmiot przypominający flet. Postać po prawej stronie ma krótkie brązowe włosy i okrągłą twarz. W dłoniach trzyma pałeczki, którymi gra na bębnie znajdującym się naprzeciwko.

Pierwszy plan jest dopracowany, realistycznie oddaje wygląd mężczyzny. Sylwetki postaci znajdujących się w tle są jedynie zasugerowane, niedokładne lub niedokończone. Postura mężczyzny, delikatnie pochylona, ze wzrokiem skierowanym ku dołowi sugeruje, że jest on w trakcie gry na pianinie.

Bolesław Raczyński był kompozytorem, skrzypkiem i nauczycielem gry na skrzypcach w Krakowskim Instytucie Muzycznym Klary Czop-Umlaufowej. Zajmował się także krytyką teatralną na łamach „Krakowskiego Przeglądu Teatralnego”, pisał do artystycznego czasopisma „Maski” i współpracował z kabaretem „Zielony Balonik” w kawiarni Jana Michalika. Jest autorem m.in. poematu Noc Listopadowa, baśni muzycznej Królewicz Jaszczur  i ilustracji muzycznych do dramatów Stanisława Wyspiańskiego. Bolesław Raczyński, przyjaciel Witolda Wojtkiewicza, wprowadził malarza do środowiska związanego ze słynnym krakowskim salonem literacko-artystycznym prowadzonym przez Elizę Pareńską.

Portret został ujęty w sposób typowy dla twórczości Wojtkiewicza, z wyraźnie asymetryczną kompozycją i przesunięciem głównego motywu. Tło, złożone z marionetek ustawionych na półkach, pełni funkcję narracyjną, odnosząc się do zawodu, nastroju i kondycji psychicznej modela. Kukiełki, wyposażone w instrumenty i zapisy nutowe, układają się w groteskową orkiestrę, której dominantą jest pochłonięty grą skrzypek. Motyw ten można odczytać jako metaforę procesu twórczego i powstawania nowego utworu, w którym wyobrażona kapela towarzyszy muzykowi grającemu na niewidocznym dla widza fortepianie.

Źródło: Tekst Światosława Lenartowicza nt. obrazu Portret muzyka.

Audiodeskrypcja: Emilia Szymańska
Konsultacja: Adrian Wyka
Konsultacja merytoryczna: Irena Buchenfeld