Obraz przedstawia wiele postaci podczas świątecznej uroczystości na podkrakowskich Bielanach przy klasztorze Kamedułów. Dzień jest słoneczny.

Kompozycja jest otwarta, z licznymi elementami wychodzącymi poza kadr obrazu. Kolorystyka jest przygaszona. Dominują odcienie zieleni oraz brązu.

 

Na pierwszym planie, w centrum kompozycji, znajdują się dwie postacie: kobieta i mężczyzna. Kobieta znajduje się po lewej stronie. Jest to osoba niskorosła w trudnym do określenia wieku. Stoi, odwrócona prawym bokiem do odbiorcy. Widoczny jest tylko prawy profil jej twarzy. Jej włosy są długie, w kolorze przygaszonego brązu. Ma delikatnie zarumienioną cerę na policzkach i nosie. Jej brwi są grube, zmarszczone, o rudawym odcieniu. Oczy są jasne, ze wzrokiem skierowanym na widza. Nos kobiety jest długi, zaokrąglony na końcu w taki sposób, że przylega do górnej wargi ust. Podbródek jest długi, wysunięty do przodu. Usta wykrzywione są w grymasie. Kobieta ubrana jest w jasnoniebieską koszulę o długich rękawach. Powierzchnię materiału zdobią nieregularne, brązowe plamki. Kobieta nosi również długą, brązową spódnicę, która zakrywa jej nogi i stopy. W prawej ręce, ułożonej wzdłuż ciała, trzyma białą chusteczkę. Obok kobiety, po prawej stronie, znajduje się mężczyzna w średnim wieku. Mężczyzna jest szczupły i przygarbiony. Stoi na wprost widza, wspomagając się laską. Nogi są krzywe, łukowato wygięte. Ręce oraz prawa noga pozostają niewidoczne, zasłonięte przez sylwetkę kobiety. Mężczyzna nosi czarny kapelusz. Jego twarz jest szczupła, o żółtawym odcieniu. Widoczny jest tylko fragment nosa, pozostałe elementy twarzy są jedynie zasugerowane delikatnymi plamami barw. Mężczyzna ma krótką, ciemną brodę. Ubrany jest w brązowy garnitur i białą koszulę.

 

Na drugim planie, po prawej stronie obrazu, na trawie siedzą dwie postacie dziecięce. Po prawej stronie znajduje się dziewczynka. Siedzi na wprost widza. Jej twarz jest okrągła, zarumieniona i uśmiechnięta. Jej włosy są brązowe, upięte do góry. Dziewczynka ubrana jest w długą, białą sukienkę, która sięga ziemi i zasłania nogi. W rękach ułożonych na nogach trzyma czerwony kwiat. Wokół szyi przewiązany ma długi naszyjnik z zielonych liści. O lewe ramię postaci opiera się chłopiec. Znajduje się delikatnie za pierwszą postacią. Ma krótkie, jasne włosy. Twarz namalowana została bez wyraźnych detali. Chłopiec wydaje się mieć zamknięte lub częściowo zamknięte oczy. Ubrany jest w jasno-fioletową koszulkę z długim rękawem i ciemne spodnie.

 

W tle, po lewej stronie obrazu, rośnie drzewo. Widoczny jest tylko jego pień, wąski i ogołocony. Pozostałe części wychodzą poza kadr obrazu. Pień jest pochylony w prawą stronę. O pień opiera się kolejna postać dziecięca. Siedzi na ziemi, na wprost widza. Na głowie nosi biały czepiec, czyli nakrycie głowy z białego płótna. Czepiec dziecka na obrazie jest okrągły i plisowany. Jest sztywny, uniesiony do góry, co tworzy wrażenie aureoli wokół głowy postaci. Twarz dziecka jest okrągła i zarumieniona. Oczy, nos i usta są niedoprecyzowane, utworzone za pomocą kilku pociągnięć pędzla. Postać ubrana jest w długą do ziemi, fioletową suknię z długimi rękawami. Na kolanach trzyma otwartą książkę. Obok, po prawej stronie, stoi koń. Stoi prosto, odwrócony lewym bokiem do odbiorcy. Jego anatomia jest uproszczona: głowa jest za duża w stosunku do wąskiej szyi i chudych, zakrzywionych nóg. Zwierzę ma jasne umaszczenie, o rudawych odcieniach na głowie, uszach i grzbiecie. Koń jest częściowo zasłonięty przez postacie znajdujące się na pierwszym planie. Za drzewem stoi mężczyzna. Odwrócony jest prawym bokiem do odbiorcy, z twarzą skierowaną na wprost widza. Nosi wysoki czarny cylinder, czarną kamizelkę i spodnie, oraz brązowe buty. W tle znajduje się drewniana zielona ściana będąca częścią stoiska. Za stoiskiem widoczny jest stożkowy, beżowy dach należący do karuzeli. Po prawej stronie karuzeli, zza zielonej ściany, widoczne są uproszczone sylwetki postaci kręcące się na karuzeli. W tle, na całej szerokości obrazu, widoczni są ludzie w wielobarwnych strojach w różnym wieku. Postaci w tle namalowane zostały w sposób uproszczony, schematyczny. Dalej, pomiędzy ludźmi stoją inne karuzele o stożkowych dachach w kolorze czerwieni oraz pnie drzew.

 

Zielone Świątki na Bielanach pod Krakowem stanowią jedno spośród co najmniej pięciu dzieł Wojtkiewicza, które pomiędzy czerwcem 1905 r. a 1906 r. artysta poświęcił motywowi ludowego festynu. Dziś znane są jedynie ten obraz oraz rysunkowy szkic do zaginionego dzieła Karuzela, będącego prawdopodobnie wcześniejszą wersją Zielonych Świątek. Obraz przedstawia popularne wówczas festyny, które odbywały się na Bielanach i przyciągały znaczną część krakowskich mieszkańców. Istotna podczas takich uroczystości była obecność karuzel, cieszących się dużym zainteresowaniem wśród uczestników.

Pierwszy plan Zielonych Świątek zajmują karykaturalnie ukazane postaci: przysadzista kobieta spoglądająca nieufnie na widza oraz jej być może niewidomy towarzysz. Perspektywa obrazu łączy widok z lotu ptaka, ukazujący panoramę Bielan, z niżej osadzonym punktem obserwacji, który obejmuje sylwetkę mężczyzny opartego o drzewo i dzieci siedzące na trawie.

Efekt niezwykłości spotęgowany został przez szczelnie wypełnioną płaszczyznę obrazu, zmienną perspektywę oraz narrację tajemniczości związanej z postaciami znajdującymi się na pierwszym planie. Efekt wzmocniony został przygaszoną kolorystyką, przełamaną punktami intensywnej bieli i czerwieni. Obraz świadczy o rosnącym zainteresowaniu artysty spektaklem, maskaradą i światem wyobrażonym.

 

Źródło: Glossa Doroty Chudzickiej do obrazu Zielone świątki na Bielanach pod Krakowem.

Audiodeskrypcja: Emilia Szymańska
Konsultacja: Adrian Wyka
Konsultacja merytoryczna: Irena Buchenfeld