{baseAction::__('GO_TO_CONTENT')}
Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo facebook flickr googleplus instagram pinterest searchsearch twitterwifi Zakaz fotografowania youtube wheelchair Listgridheart LOGO kir Calendar Calendar Calendar Logo

Jan Rembowski, Przodownik, 1903, brąz

Jan Rembowski, Przodownik, 1903, brąz

Tytuł: Przodownik

Autor: Jan Rembowski

Data powstania: 1903

Rodzaj: rzeźba

Tworzywo: brąz

Wymiary: wysokość: 107 cm, szerokość: 193 cm, głębokość: 80 cm
Rzeźba ma jednolity, ciemnobrązowy kolor. Przedstawia nagiego młodzieńca oraz chłopca. Ujęci są do talii. Młodzieniec znajduje się na środku, na wprost widza. Chłopiec jest po prawej stronie, nieco skryty. Konstrukcja zbudowana jest z dwóch belek. Jedna stoi pionowo. Druga przymocowana jest poziomo do jej wierzchołka. Postaci ustawione są przed pionową belką. Faktura rzeźby jest w większości gładka. Fragmenty podłoża, z którego wychodzą torsy postaci, jest bardziej chropowata.

Młodzieniec jest pochylony na wprost widza, z głową wyciągniętą do przodu. Ma gęste, krótkie włosy zaczesane na lewą stronę. Jego twarz jest szczupła i podłużna. Brwi są uniesione, a duże oczy zwrócone do przodu, delikatnie w górę. Nos młodzieńca jest mały i smukły, a pełne usta pozostają zamknięte. Zaznaczone zostały kości policzkowe, których linia biegnie aż do kącików ust. Ramiona młodzieńca są rozwarte, uniesione do góry, za siebie. Ręce zewnętrzną stroną dłoni są przybite do poziomej belki. Opuszki palców zginają się do środka. Na wewnętrznej stronie dłoni, na samym środku, znajdują się poziome linie, przypominające rany. Ręce oraz tors są chude, z wyraźnie zaznaczonymi kośćmi oraz żyłami. Pozycja młodzieńca przypomina ptaka o rozwartych skrzydłach, który wzbija się do lotu. Pozycja przywodzi również na myśl figurę ukrzyżowanego Chrystusa
 
Chłopiec jest usytuowany po prawej stronie. Znajduje się przed lewym ramieniem młodzieńca, ale za jego wychyloną do przodu głową, przez co jest nieco skryty.  Przechyla się w stronę młodzieńca. Ma krótkie włosy. Widoczny jest tylko mały fragment lewej części jego twarzy. Chłopiec zakrywa usta i nos lewą ręką, a górną część twarzy chowa za głową młodzieńca. Lewa część czoła jest zmarszczona. Ciało przechylone jest w lewą stronę. Chłopiec obejmuje prawą ręką głowę młodzieńca, przytrzymując dłonią prawej strony jego głowy. Widoczna jest tylko lewa strona torsu chłopca. Ciało jest wychudzone, z zaznaczonymi kośćmi i mięśniami. Pozycja chłopca sugeruje, że może on szeptać do ucha młodzieńcowi.

Rzeźba Przodownik została wystawiona w warszawskim Salonie Krywulta w maju 1903 r. i spotkała się z uznaniem większości krytyków. W rzeźbie odczytać można przeczucie artysty o swoich dalszych losach. Rembowski mierzył się z chorobą, która uniemożliwiła mu rozwój artystyczny i pęd naprzód. Równocześnie rzeźbę można interpretować jako wyraz idei dążenia młodego artysty ku nowym celom. Oto młody mężczyzna przybity do poprzecznej belki, który pod wpływem podszeptu geniusza albo personifikacji tej idei próbuje się w impulsywnym ruchu ku przodowi wyswobodzić, wyrwać ze zniewalających go więzów, by podążyć ku celom nowym, wielkim i tajemniczym. Szeroko otwarte oczy, wpatrzone przed siebie, oraz skupiony wyraz twarzy sugerują intensywny namysł nad osiągnięciem tych celów.

Źródła: teksty Ireny Buchenfeld i Urszuli Makowskiej nt. rzeźby Przodownik

Audiodeskrypcja: Emilia Szymańska
Konsultacja: Adrian Wyka
Konsultacja merytoryczna: Irena Buchenfeld