Bronisława Rychter-Janowska, Jasna noc w Tatrach, ok. 1905, makata – wełna, płótno
Bronisława Rychter-Janowska, Jasna noc w Tatrach, ok. 1905, makata – wełna, płótno
Tytuł: Jasna noc w Tatrach
Autor: Bronisława Rychter–Janowska
Data powstania: ok. 1905 rok
Rodzaj: obraz
Technika: makata na płótnie
Autor: Bronisława Rychter–Janowska
Data powstania: ok. 1905 rok
Rodzaj: obraz
Technika: makata na płótnie
Obraz został wykonany w układzie poziomym poprzez mocowanie do płótna fragmentów materiału, głównie makaty wykonanej z sukna. Makata jest rodzajem dekoracyjnej tkaniny, najczęściej w kształcie prostokąta. Jest przeznaczona do prezentowania jej w formie pionowej na ścianie wnętrza. Makata wykonana przez Bronisławę Rychter-Janowską przedstawia konia ciągnącego zaprzęg oraz górala idącego obok pojazdu. Scena ma miejsce podczas jasnej nocy na tle Tatr. Kolorystyka jest przygaszona, utrzymana w chłodnej gamie. Dominują odcienie fioletu, granatu, szarości oraz jasnego brązu i beżu. Obraz został stworzony z dużych, płaskich plam barw. Elementy obrazu w większości stanowią jedną plamę, bez dodatkowych szczegółów.
Koń oraz góral znajdują się na pierwszym planie, w prawym dolnym rogu. Idą po białej ścieżce zmierzającej w stronę gór, ciągnącej się od prawego dolnego rogu do lewej strony, zakręcając do środka. Zmierzają w lewą stronę. Ich wizerunki są dość małe, dopełniające jedynie krajobraz. Koń jest całkowicie granatowy. Jego głowa jest opuszczona do dołu, tak samo jak ogon. Prawą tylną nogę unosi nieznacznie do góry. Koń nosi fioletową uprząż przymocowaną do zaprzęgu. Zaprzęg jest brązowy. Widoczna jest tylko przednia połowa pojazdu, tylne koła wychodzą poza prawą krawędź obrazu. Góral znajduje się za koniem, obok zaprzęgu. Odwrócony jest plecami w stronę odbiorcy. Jest delikatnie pochylony do przodu. Na głowie nosi brązowy kapelusz. Ubrany jest w brązową kamizelkę z czarnymi obszyciami. Spod kamizelki widoczne jest lewe ramię mężczyzny w szarym materiale. Mężczyzna ubrany jest w długie szare spodnie i krótkie, beżowe buty. Mężczyzna zapala fajkę, co widać przez mały, pomarańczowo-czerwony płomień światła wychodzący zza kapelusza.
Za koniem i mężczyzną, na białej ścieżce, rozciąga się ich cień. Ma on jasny, kremowo-różowy kolor. W tle rozciągają się puste przestrzenie w kolorze fioletu. W oddali, po lewej stronie, widać dwie białe chaty. Dalej ciągną się pasy lasów, które wypełniają całą szerokość obrazu. Pierwszy, środkowy, ma ciemnogranatowy odcień. Kolejne są jaśniejsze, fioletowe, pomarańczowe i szare. Na samym końcu widoczne są jasnobeżowe Tatry, z szarymi plamami śniegu w górnej części. Góry stanowią największy element kompozycji. Rozciągają się na całą szerokość obrazu. Niebo jest granatowe bezchmurne, z widocznymi gwiazdami.
Bronisława Rychter-Janowska była jedyną kobietą artystką, która wystawiała swoje prace z Grupą Pięciu. Zajmowała się malarstwem pejzażowym i portretowym, a także twórczością literacką, jednak największą popularność przyniosły jej sentymentalne przedstawienia polskich dworów szlacheckich.
Makaty projektowane i własnoręcznie szyte z sukna przez Bronisława Rychter-Janowska mają charakter narracyjny i ukazują wybrany moment szerszej opowieści, sugerując zarówno jej wcześniejszy, jak i dalszy bieg. Artystka prowadzi odbiorcę poprzez syntetyczne, płaskie plamy barwne, nieukrywane łączenia tkanin oraz ściegi wyznaczające kontury form. Dzięki wnikliwej obserwacji potrafiła nadać przedstawieniom wyrazistą i sugestywną formę plastyczną.
Źródło: Tekst Agnieszki Kwiatkowskiej nt. twórczości Bronisławy Rychter–Janowskiej.
Audiodeskrypcja: Emilia Szymańska
Konsultacja: Adrian Wyka
Konsultacja merytoryczna: Irena Buchenfeld
Koń oraz góral znajdują się na pierwszym planie, w prawym dolnym rogu. Idą po białej ścieżce zmierzającej w stronę gór, ciągnącej się od prawego dolnego rogu do lewej strony, zakręcając do środka. Zmierzają w lewą stronę. Ich wizerunki są dość małe, dopełniające jedynie krajobraz. Koń jest całkowicie granatowy. Jego głowa jest opuszczona do dołu, tak samo jak ogon. Prawą tylną nogę unosi nieznacznie do góry. Koń nosi fioletową uprząż przymocowaną do zaprzęgu. Zaprzęg jest brązowy. Widoczna jest tylko przednia połowa pojazdu, tylne koła wychodzą poza prawą krawędź obrazu. Góral znajduje się za koniem, obok zaprzęgu. Odwrócony jest plecami w stronę odbiorcy. Jest delikatnie pochylony do przodu. Na głowie nosi brązowy kapelusz. Ubrany jest w brązową kamizelkę z czarnymi obszyciami. Spod kamizelki widoczne jest lewe ramię mężczyzny w szarym materiale. Mężczyzna ubrany jest w długie szare spodnie i krótkie, beżowe buty. Mężczyzna zapala fajkę, co widać przez mały, pomarańczowo-czerwony płomień światła wychodzący zza kapelusza.
Za koniem i mężczyzną, na białej ścieżce, rozciąga się ich cień. Ma on jasny, kremowo-różowy kolor. W tle rozciągają się puste przestrzenie w kolorze fioletu. W oddali, po lewej stronie, widać dwie białe chaty. Dalej ciągną się pasy lasów, które wypełniają całą szerokość obrazu. Pierwszy, środkowy, ma ciemnogranatowy odcień. Kolejne są jaśniejsze, fioletowe, pomarańczowe i szare. Na samym końcu widoczne są jasnobeżowe Tatry, z szarymi plamami śniegu w górnej części. Góry stanowią największy element kompozycji. Rozciągają się na całą szerokość obrazu. Niebo jest granatowe bezchmurne, z widocznymi gwiazdami.
Bronisława Rychter-Janowska była jedyną kobietą artystką, która wystawiała swoje prace z Grupą Pięciu. Zajmowała się malarstwem pejzażowym i portretowym, a także twórczością literacką, jednak największą popularność przyniosły jej sentymentalne przedstawienia polskich dworów szlacheckich.
Makaty projektowane i własnoręcznie szyte z sukna przez Bronisława Rychter-Janowska mają charakter narracyjny i ukazują wybrany moment szerszej opowieści, sugerując zarówno jej wcześniejszy, jak i dalszy bieg. Artystka prowadzi odbiorcę poprzez syntetyczne, płaskie plamy barwne, nieukrywane łączenia tkanin oraz ściegi wyznaczające kontury form. Dzięki wnikliwej obserwacji potrafiła nadać przedstawieniom wyrazistą i sugestywną formę plastyczną.
Źródło: Tekst Agnieszki Kwiatkowskiej nt. twórczości Bronisławy Rychter–Janowskiej.
Audiodeskrypcja: Emilia Szymańska
Konsultacja: Adrian Wyka
Konsultacja merytoryczna: Irena Buchenfeld