Regulamin biblioteki (PDF, 850 kB)
Oddział w trakcie rozbudowy i przebudowy, aktualnie nie jest dostępny dla zwiedzających.
→ Czytaj więcej o projekcie: Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału MNK
Ograniczenie dostępu do zbiorów Biblioteki Czartoryskich
Muzeum Narodowe w Krakowie otrzymało unijne dofinansowanie z programu FEnIKS z przeznaczeniem na remont Biblioteki Książąt Czartoryskich. Budynek po remoncie będzie dostępny ponownie na początku 2028 roku.
Od 1 czerwca 2024 r. do końca trwania remontu budynek Biblioteki Książąt Czartoryskich przy ul. św. Marka 17 będzie wyłączony z użytkowania.
W związku ze zmianami w harmonogramie realizacji projektu remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich informujemy, że zmianie ulegną również terminy, w których zbiory biblioteczne będą dla Państwa dostępne.
Ze względu na prowadzone prace konserwatorskie oraz zmiany w harmonogramie anoksji dostęp do zbiorów zostaje wstrzymany do odwołania.
W okresie całkowitego braku dostępu do zbiorów nie będą realizowane kwerendy i wypożyczenia oraz nie będą przyjmowane zlecenia na usługi reprograficzne.
Biblioteka będzie udostępniać Czytelnikom mikrofilmy w ramach wypożyczalni międzybibliotecznej. Czas realizacji do czterech tygodni.
Informacje dotyczące funkcjonowania Biblioteki będą podawane na bieżąco w komunikatach oraz na stronie internetowej.
Przepraszamy za niedogodności i jednocześnie, mając pełną świadomość tego, jak wielu z Państwa korzysta ze zbiorów Biblioteki dokładamy wszelkich starań, aby były one dla Państwa dostępne w najszerszym możliwym zakresie.
Biblioteka Książąt Czartoryskich
KONTAKT: tel: +48 12 433 54 17, 433 54 09 e-mail: bczart@mnk.pl
KIEROWNIK BIBLIOTEKI KSIĄŻĄT CZARTORYSKICH: dr Paweł Wierzbicki e-mail: pwierzbicki@mnk.pl
Ze względu na prowadzone prace konserwatorskie oraz zmiany w harmonogramie anoksji dostęp do zbiorów zostaje wstrzymany do odwołania
UDOSTĘPNIANIE
Realizacja rewersów odbywa się o godz. 9.00, 11.00 i 13.00 (od poniedziałku do piątku). Czytelnicy zamiejscowi mają prawo do pierwszej realizacji poza wyznaczonymi godzinami, (jednak nie później niż o godz. 13.00. W soboty można korzystać tylko z obiektów zamówionych do piątku, do godz. 13.00).
ZAMÓWIENIA
Istnieje możliwość wcześniejszego zamówienia zbiorów. W tym celu należy wypełnić rewers, wydrukować, podpisać, zeskanować a następnie skan przesłać na adres bczart@mnk.pl. Rewersy nieczytelne lub niepodpisane nie będą realizowane! Rewers Biblioteczny
UWAGA:
Luźne rękopisy znajdujące się w przedziale sygnatur od 7638 do 10636 oraz 13074 do 13160 należy zamawiać z minimum tygodniowym wyprzedzeniem. Zgodę na ich udostępnienie wydaje kierownik działu lub osoba go zastępująca.
SZCZEGÓŁOWE ZASADY UDOSTĘPNIANIA I KORZYSTANIA ZE ZBIORÓW BIBLIOTEKI ZAWARTE SĄ W REGULAMINIE BIBLIOTEKI:
Obecnie ze względu na zawieszenie realizacji kwerend obiekty nie są udostępniane do fotografowania
Obiekty zmikrofilmowane oraz posiadające kopie cyfrowe nie są udostępniane w oryginale.
Czytelnicy mogą bezpłatnie wykonywać zdjęcia obiektów własnym aparatem cyfrowym (bez statywu i lampy błyskowej). Zdjęcia mogą być wykorzystane wyłącznie do celów naukowych.
W celu uzyskania zgody na wykorzystanie zdjęć do publikacji należy skontaktować się z Sekcją Sprzedaży (aralska@mnk.pl).
Czytelnicy mogą składać zlecenie na udostępnienie z archiwum cyfrowego MNK zdjęć. Zamówienie należy złożyć w Sekcji Sprzedaży (aralska@mnk.pl)
W przypadku braku pozycji w katalogu komputerowym, zob. katalog kartkowy dostępny w Bibliotece oraz katalogi drukowane – poniżej bibliografia:
Obecnie oddział nie jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach. Jest wąska winda wewnętrzna do której od wejścia prowadzi kilka schodów. W latach 2024-2028 prowadzona jest szeroko zakrojona przebudowa i rozbudowa budynku Biblioteki, zmierzająca do wyposażenia oddziału MNK w komplet udogodnień architektonicznych i zwiększenia dostępności cyfrowej zasobów Biblioteki.
Czapscy
Muzeum Czartoryskich
Księgozbiór Biblioteki Książąt Czartoryskich liczy ponad 231.000 woluminów. Księgozbiór zawiera niezwykle cenne stare druki, w tym polonika z XVI w. – m.in. dzieło Macieja Miechowity, wydane w Krakowie, które było pierwszą drukowaną historią Polski. Dzieło to, ze względu na fakt, że zawierało ostrą krytykę Jagiellonów, nie było rozpowszechniane – egzemplarz w Bibliotece jest jednym z trzech istniejących.
Interesującą pozycją jest praca Stefana Falimirza (1561 r.) będąca encyklopedią przyrodniczo-lekarską, ozdobioną pięknymi drzeworytami roślin. Obok inkunabułów i cimeliów w Księgozbiorze znajdują się czasopisma od XVII w. do czasów współczesnych, muzykalia od XIII do XIX w., kalendarze od XVI do XX w., druki ulotne z XIX w., mapy i atlasy powstałe od XVI do XX w. Wśród nich znajduje się wiele dzieł niezwykle ciekawych i – bardzo często – unikatowych. Księgozbiór, na bieżąco powiększany o nowe nabytki, stanowi ważne źródło do badań nad historią Polski, dziejami literatury, kultury, historii sztuki, szkolnictwa, wojskowości i dziejów regionalnych.
W polu zainteresowań kolekcjonerskich Książąt Czartoryskich od samego początku znalazły się średniowieczne i nowożytne rękopisy iluminowane.
Około 150 ksiąg – dzieł malarstwa książkowego – stanowi dziś integralną część zasobów Biblioteki, chociaż w czasach puławskich część z nich należała do kolekcji muzealnej księżnej Izabeli, eksponowana w Świątyni Sybilli i Domu Gotyckim. Traité de la forme et devis d’un tournois – traktat o formach i przepisach turniejowych pióra René d’Anjou (ok. 1465 – 1475), Lekcjonarz na dni świąteczne z klasztoru dominikanów w Kolonii, Vita christi [et] la Vengeance de la mort jhesu christ nostre seigneur fundacji Guillaume’a de Ternay oraz Getijdenboek – Godzinki w języku średnioniderlandzkim (Haarlem, 1468- 1 483) to wybitne dzieła sztuki traktowane niegdyś jako muzealia.
W r. 1818, wraz z kolekcją Tadeusza Czackiego zakupiono dla Biblioteki Czartoryskich cenne polonika, związane z Ojczyzną miejscem powstania lub osobami fundatorów i użytkowników: Złoty Kodeks Pułtuski z XI w., Pontyfikał Erazma Ciołka, „Kronikę czeską” Přibika z Radenína (Praga, ok. r. 1376 ), w XV w. należącą do kardynała Zbigniewa Oleśnickiego.
Kontynuacją tych działań było uzupełnianie zbioru przez księcia Władysława Czartoryskiego, zgodnie z gustem epoki zainteresowanego sztuką średniowieczną i dbającego o profesjonalny charakter zakupów, dokonywanych w większości na rynku antykwarycznym.
Owocem tych przedsięwzięć stał się unikatowy Polsce, niepowtarzalny w swoim rodzaju zbiór – cenny dokument dawnej kultury słowa i obrazu.
![Miniatura ze scenami Męki Chrystusa Vita christi [et] la Vengeance de la mort jhesu christ nostre seigneur; Flandria, Gandawa 1478](https://mnk.pl/wp-content/uploads/2026/01/Miniatura-ze-scenami-Meki-Chrystusa-Vita-christi-et-la-Vengeance-de-la-mort-jhesu-christ-nostre-seigneur-Flandria-Gandawa-1478.jpg)
Archiwum i Zbiór Rękopisów Biblioteki Czartoryskich obejmuje ponad 14.000 rękopisów od średniowiecza do czasów współczesnych. Znajdują się tu dokumenty pergaminowe od XII do XIX w. o znaczeniu narodowym m.in. przywilej jedlneński (1430 r.), przywilej koszycki (1374 r.), unie w Horodle (1413 r.), czy dokument Hołdu Pruskiego (1525 r.), a także ważne dokumenty rodzinne m.in. nadanie tytułu książęcego dla Czartoryskich w 1442 r. czy też dyplom honorowego obywatelstwa miasta Krakowa dla Władysława Czartoryskiego (1880 r.).
Ponadto zbiór zawiera dokumenty, listy, pamiętniki, prace literackich, naukowych, historycznych, muzycznych (m.in. Fryderyka Chopina), artystycznych (m.in. Piotra Norblina) autografów znanych osób (m.in. Mikołaja Kopernika) od XV w. do XX wieku w formie luźnej lub w woluminach – do dziejów Polski i dziejów powszechnych.
Ponad milion muzealiów, a każdy opowiada niezwykłą historię. Kolekcja Muzeum Narodowego w Krakowie to bezcenne dzieła malarstwa, rysunku, rzeźby, grafiki, tkaniny, zbiory rzemiosła i kultury materialnej oraz unikalne historyczne pamiątki.
Biblioteka Książąt Czartoryskich jest biblioteką naukową. Zasoby Biblioteki obejmuje archiwum i zbiór rękopisów Czartoryskich oraz księgozbiór wraz ze zbiorem kartografii. Z Biblioteki korzystają badacze i specjaliści różnych dyscyplin z kraju i z zagranicy. Służy on przede wszystkim jako warsztat pracy do naukowego opracowywania w dziedzinie historii, sztuki, ochronie zabytków i innych pokrewnych. Zbiory Biblioteki Czartoryskich są systematycznie digitalizowane i publikowane online.
Zbiory biblioteki zaczęli gromadzić w 2. poł. XVIII w. księstwo Adam Kazimierz i Izabela z Flemingów Czartoryscy. W należącym do nich Pałacu Błękitnym w Warszawie mieściła się biblioteka, która w 1770 roku liczyła już 1645 druków i rękopisów. Po 1783 roku Czartoryscy przenieśli bibliotekę do Puław. Wobec klęski powstania listopadowego, Czartoryscy ewakuowali zbiory poza granicę zaboru rosyjskiego, głównie do Sieniawy i innych majątków zaprzyjaźnionych rodzin. W kolejnych latach część z nich zdołano przewieźć do Paryża. Kolekcja powróciła na ziemie polskie, do Krakowa i w 1876 roku została udostępniona w nowo otwartym Muzeum XX. Czartoryskich.
Wraz ze zbiorami, udostępniona została biblioteka. W 1950 roku zbiory przeszły w zarząd Muzeum Narodowego w Krakowie.
W latach 1958-1960 Biblioteka Czartoryskich zyskała własną siedzibę: wzniesiony przy ul. Św. Marka budynek, jeden z nielicznych przykładów powojennej architektury w granicach krakowskich Plant. W 2016 roku kolekcja rodzinna Czartoryskich wraz ze zbiorami książkowymi, zostały wykupione przez Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej i przekazane Muzeum Narodowemu w Krakowie, celem zabezpieczenia, wieczystego oraz niepodzielnego zachowania oraz dalszego publicznego udostępniania.
Księgozbiór Biblioteki Czartoryskich jest udostępniany w czytelni muzealnikom, naukowcom i studentom, kuratorom wystaw oraz osobom zainteresowanym sztuką i zbiorami Muzeum. W czytelni znajduje się katalog kartkowy.
Dotarcie do księgozbioru ułatwia katalog online, dostępny ze strony internetowej Muzeum. Katalog komputerowy zbiorów jest punktem wyjściowym poszukiwań w naszych zbiorach i jest systematycznie powiększany o kolejne opisy druków i rękopisów.
Część przechowywanych w Bibliotece obiektów została zdigitalizowana i jest dostępna w bibliotekach cyfrowych. Można je łatwo przeglądać i przeszukiwać korzystając m.in. z: Biblioteki Cyfrowej MNK, Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej, z biblioteki cyfrowej POLONA, czy z poziomu katalogu komputerowego dostępnego na miejscu. W Bibliotece wykorzystywane są bazy specjalistyczne.
Zbiory biblioteczne są opracowywane w programie bazodanowym SOWA-2.
W 2024 roku MNK zdobyło dofinansowanie projektu: “Biblioteka Książąt Czartoryskich – rozbudowa i przebudowa oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie”. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Czas realizacji obejmuje okres od wiosny 2024 do wiosny 2028 roku. W ramach projektu wykonane zostaną prace konserwatorskie, restauratorskie, zakupy sprzętu i wyposażenia oraz działania informacyjno-promocyjne.
Zmiany wynikające z realizacji projektu, obejmują działania związane z dostosowaniem Biblioteki do standardów funkcjonalności przestrzeni publicznych. Na etapie ponownego otwarcia Biblioteki planowane są stałe wydarzenia, skierowane do odbiorców o różnych potrzebach sensorycznych.
MNK prowadzi wielopoziomową współpracę z organizacjami pozarządowymi na rzecz wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Działania na rzecz zapewnienia dostępności Biblioteki Czartoryskich dla osób o szczególnych potrzebach obejmują możliwie najszerszą analizę stanu zapewnienia dostępności, współpracę ze specjalistami, opiniowanie i konsultacje dotyczące dostępności: architektonicznej, informacyjno – komunikacyjnej oraz cyfrowej, zarówno na etapie planowania projektu, jak w trakcie opracowania poszczególnych jego fragmentów. Uwzględniają współpracę specjalistek ds. dostępności z działem edukacyjnym, merytorycznym i marketingiem w realizacji określonych zadań z oferty kulturalno – edukacyjnej i innych wydarzeń związanych z realizacją projektu.
ul. św. Marka 17, 31-018 Kraków
Poznaj nasze propozycje przejścia oddziałów muzeum. Zobacz najważniejsze dzieła podczas jednego dnia, odkryj życie największych artystów albo poznaj nieoczywiste dzieła minionych epok.
Łączyła ich więź przyjaźni, wspólnej pracy i rywalizacji; obaj studiowali razem w Paryżu oraz wynajmowali mieszkanie. Ścieżka poprowadzi przez świat krakowskiego modernizmu, ukazując twórczość dwóch najwybitniejszych artystów Młodej Polski – Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego.
Ścieżka zwiedzania prowadzi przez trzy oddziały Muzeum Narodowego w Krakowie – Pałacu Książąt Czartoryskich, Arsenału oraz Domu Jana Matejki – ukazując, w jaki sposób sztuka przez stulecia budowała obraz państwa i pamięci narodowej.
Był malarzem, grafikiem, projektantem, poszukiwał nowych dróg w literaturze, eksperymentował w teatrze. Ślady Stanisława Wyspiańskiego znajdziesz w całym Krakowie, bo artysta bezpośrednio wpłynął na sposób, w jaki widzimy miasto.
Zobacz dojazd
