Projekt obejmuje działania, których celem jest odpowiedź na wyzwania społeczne z użyciem narzędzi edukacji muzealnej. Działamy w oparciu o kolekcję muzeum, zwiększając dostęp do sztuki wysokiej dla grup o ograniczonych możliwościach uczestnictwa w kulturze. Składowymi projektu są inicjatywy wzmacniające dobrostan oraz poczucie sprawczości dzieci i młodzieży. 
Projekt zakłada badania wybranych problemów społecznych, a następnie opracowanie i wdrożenie dopasowanych modeli działań edukacyjnych. Kluczowym celem jest obniżenie barier dostępu do instytucji muzealnych oraz wykorzystanie potencjału sztuki do rozwijania kompetencji społecznych i kulturowych odbiorców.

Projekt "Muzeum obecne i użyteczne" to odpowiedź na wyzwania, przed którymi stoi nasza instytucja i cały sektor kultury – wyzwania wyraźnie zarysowane w misji MNK Muzeum, ludzie, przyszłość, skoncentrowanej na dostępności, współdziałaniu z otoczeniem i zrównoważonym rozwoju. Celem misji jest kreowanie muzeum otwartego, dostępnego i zaangażowanego społecznie, uwzględniającego zróżnicowane potrzeby odbiorców, w szczególności dzieci, młodzieży i osób  o ograniczonym dostępie do kultury.
Projekt uwzględnia globalne zobowiązania zawarte w Agendzie 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju przyjętej przez ONZ, odpowiadając na cztery z siedemnastu wskazanych celów: cel 3 – dobre zdrowie i jakość życia: poprzez działania wspierające dobrostan psychiczny i emocjonalny w kontakcie ze sztuką, cel 4 – dobra jakość edukacji: poprzez innowacyjne programy edukacyjne odpowiadające na realne potrzeby młodego pokolenia, cel 10 – mniej nierówności: dzięki działaniom skierowanym do społeczności z ograniczonym dostępem do instytucji kultury, cel 11 – zrównoważone miasta i społeczności: poprzez wspieranie lokalnych inicjatyw i włączanie sztuki w życie codzienne społeczności.

"Muzeum obecne i użyteczne" wyznacza sobie udział w tworzeniu i wdrażaniu narzędzi edukacyjnych, zaprojektowanych we współpracy z przedstawicielami i przedstawicielkami różnych środowisk: uczniami, nauczycielami i nauczycielkami, psychologami, edukatorami, badaczkami i badaczami. Wszystkie działania poprzedzone będą diagnozą potrzeb, badaniami i pilotażem, co pozwala wypracować rozwiązania o charakterze modelowym - możliwe do adaptacji i długofalowego wykorzystania zarówno w naszym muzeum, jak w innych instytucjach kultury w Polsce.
Muzeum Narodowe w Krakowie odpowiada na potrzebę zbadania potrzeb młodzieży w kontekście muzeów sztuki. Dotychczas w Polsce nie przeprowadzono badań skupionych na emocjonalnych i społecznych potrzebach młodzieży w kontekście kontaktu ze sztuką, dziełami i przestrzenią muzealną. Młodzi ludzie rzadko postrzegają muzea jako miejsca spotkań, spędzania wolnego czasu czy wyrażania siebie. Projektowy komponent „Obecność” ma na celu zmianę tego postrzegania i zaproponowanie muzeum jako przestrzeni bliskiej młodzież.

Dzięki badaniom publiczności zyskamy nową wiedzę o wpływie sztuki na dobrostan psychiczny. Dostęp do wiarygodnych danych dotyczących wpływu kontaktu ze sztuką na zdrowie psychiczne i dobrostan odbiorców, pomoże skutecznie reagować na współczesne kryzysy – w tym narastający problem zdrowia psychicznego wśród młodych osób. Komponent „Tu i teraz” odpowiada na tę potrzebę poprzez działania badawcze i upowszechniające wiedzę w tym obszarze.

Efektem projektu będzie zwiększenie dostępu do edukacji kulturalnej i szkoleń dla nauczycieli z mniejszych miejscowości. Projektowy komponent „Sztuka tereNOWA” ma na celu wyrównanie tych szans poprzez dostarczanie nauczycielom narzędzi, które umożliwią aktywizujące i wartościowe działania z wykorzystaniem sztuki w codziennej pracy z dziećmi.

Odpowiadamy na potrzebę aktywnego, współtworzonego uczestnictwa w kulturze. Współczesna edukacja kulturalna wymaga odejścia od biernej roli odbiorcy na rzecz aktywnego uczestnictwa i współtworzenia treści. Projektowy komponent „uŻyj muzeum” zakłada oddanie młodzieży głosu w procesie projektowania oferty muzealnej, podkreślanie ich kompetencji i wspieranie rozwoju umiejętności niezbędnych we współczesnym świecie – takich jak samoświadomość, kreatywność, empatia i sprawczość.

Ważnym celem projektu jest wzmocnienie roli muzeum jako instytucji społecznie odpowiedzialnej i badawczej – uczynienie muzeum miejscem otwartym, refleksyjnym, reagującym na wyzwania współczesności i wspierającym rozwój społeczny.

Pragniemy promować troskę o dobrostan i zdrowie psychiczne w przestrzeni muzeum i poza nią. W ramach projektu proponujemy stworzenie narzędzi (w tym talii kart) oraz kampanii społecznej, wspierającej relaksację, uważność i samoświadomość w kontakcie ze sztuką.

Obecność – badania młodej publiczności muzealnej
Projekt badawczy podsumowujący i rozwijający dotychczasowe działania MNK w zakresie analizy potrzeb publiczności. Jego celem jest pogłębienie wiedzy na temat oczekiwań, preferencji i sposobów odbioru sztuki przez dzieci i młodzież, ze szczególnym uwzględnieniem ich doświadczeń i potrzeb związanych z wizytą w muzeum.

Projekt koncentruje się również na budowaniu kompetencji zespołu muzealnego w zakresie projektowania skutecznych i adekwatnych narzędzi edukacyjnych, odpowiadających na realne potrzeby młodej publiczności. Działania realizowane będą we współpracy z profesjonalnymi agencjami badawczymi.

Efektem projektu będzie dostępna dla sektora kultury baza wiedzy na temat wpływu kontaktu ze sztuką na dobrostan psychiczny odwiedzających oraz praktyczne rekomendacje wspierające rozwój edukacji muzealnej.

Sztuka tereNOWA – zwiększanie możliwości uczestnictwa w kulturze
Edukacyjno-szkoleniowy projekt skierowany do nauczycieli i uczniów z mniejszych miejscowości, w których dostęp do instytucji sztuki wysokiej jest ograniczony. Celem projektu jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze poprzez osadzenie treści muzealnych w lokalnym, dobrze znanym kontekście oraz wzmocnienie kompetencji nauczycieli w zakresie aktywizowania dzieci wokół sztuki.

uŻyj muzeum – sprawczość, samoświadomość, kompetencje przyszłości
Nowa oferta samoobsługowych zajęć edukacyjnych dla młodzieży z klas 7–8 szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych, stworzona we współpracy z uczniami i uczennicami z pięciu szkół z Krakowa i okolic. Zajęcia poruszają tematy ważne dla młodzieży – takie jak wolność, dobrostan, ciało, samoakceptacja czy interwencja – i traktują sztukę jako punkt wyjścia do rozmów oraz działań twórczych.

Tu i teraz – uważność, zarządzanie emocjami, dobrostan psychiczny
Celem projektu jest opracowanie i wyprodukowanie narzędzia edukacyjno-relaksacyjnego - talii kart wspierających uważne i refleksyjne obcowanie ze sztuką. Karty mają służyć pogłębianiu kontaktu z własnymi emocjami, rozwijaniu świadomości potrzeby odpoczynku oraz dbaniu o dobrostan psychiczny.

Zestaw zostanie przygotowany we współpracy z psychologami i terapeutami, a każda karta zawierać będzie konkretne instrukcje, propozycje ćwiczeń i refleksji możliwych do wykonania w kontakcie z dziełem sztuki. Narzędzie zaprojektowane będzie w sposób uniwersalny - tak, aby mogło być wykorzystywane zarówno w muzeum, jak i poza nim: np. podczas lekcji, szkoleń, spotkań rozwojowych czy biznesowych.
Zamknięcie działań stanowi jesienna konferencja w Muzeum Narodowym w Krakowie, skierowana do nauczycieli i nauczycielek. Jej celem jest wspólna refleksja nad wyzwaniami edukacji oraz prezentacja, w jaki sposób muzeum - jako otwarta przestrzeń współpracy - może wspierać szkoły w ich codziennej pracy.

W programie wydarzenia: wystąpienia przedstawicieli i przedstawicielek muzeum, środowisk młodzieżowych oraz ekspertów z zakresu psychologii i badań publiczności muzealnej. W ramach wydarzenia odbędzie się prezentacja raportu z badań prowadzonych w ramach projektu oraz warsztaty prezentujące praktyczne rozwiązania i narzędzia wypracowane w jego trakcie.

Materiały edukacyjne opracowane w ramach projektu będą udostępnione online i przesłane do instytucji kultury w całej Polsce. Zarówno konferencji, jak i całemu projektowi, towarzyszy kampania informacyjna promująca wykorzystanie wypracowanych zasobów i idei.

Projekt realizowany w ramach partnerstwa z Fundacją PZU.