W jakich zajęciach muzealnych młodzież chciałaby uczestniczyć wraz ze swoją klasą? O czym młodzież chciałaby porozmawiać, ale nie zawsze ma na to czas lub miejsce? Projekt „uŻYJ muzeum” był okazją do zaprojektowania własnych zajęć w galerii sztuki – i zaproszenia do nich rówieśników.
W 2026 roku oferujemy pierwszym 30 klasom bezpłatny dostęp do wybranych zajęć. Projekt realizowany jest we współpracy z Fundacją PZU.
Tym razem postanowiliśmy odłożyć na bok historię sztuki, historię i wiedzę o kulturze. Są one ważne i towarzyszą nam podczas lekcji muzealnych i oprowadzania. Chcieliśmy jednak zaproponować grupom szkolnym zupełnie inny rodzaj zajęć: tematy, które są aktualne i ważne w codziennym życiu młodych ludzi. Dlaczego? Ponieważ wierzymy, że sztuka jest świetną inspiracją do rozmów o tym, co najważniejsze: ma szczególną moc wywoływania dyskusji oraz wymiany (lub zmiany!) poglądów; pozwala nam lepiej zrozumieć siebie i innych w bezpieczny sposób; a także prowokuje do refleksji, których nikt wcześniej nie przewidział.
Prawa człowieka? Troska o środowisko? Zdrowie psychiczne? Poszukiwanie własnej tożsamości? Rozwój sztucznej inteligencji? A może coś zupełnie innego? W ramach tego projektu zapytaliśmy młodych ludzi, co jest dla nich ważne tu i teraz, a sztuka pomaga nam poruszać te tematy w sposób znaczący i otwarty. Takie sesje muzealne to świetna opcja na lekcję wychowawczą lub zajęcia integracyjne, które nie przypominają niczego innego.
Zaprosiliśmy uczniów klas 7–8 szkół podstawowych i średnich wraz z nauczycielami do udziału w projekcie „uŻYJ muzeum”. W drodze otwartego naboru wybraliśmy pięć grup, z którymi pracowaliśmy od kwietnia do czerwca 2025 roku. Byliśmy zachwyceni, otrzymując zgłoszenia od tak różnorodnych grup – wśród naszych nowych współpracowników znaleźli się uczniowie liceów, techników oraz szkoły podstawowej z trzech różnych miast, wszyscy przepełnieni (bardzo różnorodnymi!) pomysłami i ogromną chęcią zaangażowania się.
Podczas warsztatów odbywających się w ramach wybranych wystaw stałych w MNK wspólnie opracowaliśmy scenariusze lekcji na tematy wybrane przez młodzież, mające wzbogacić nasz program edukacyjny dla szkół w roku szkolnym 2025/2026. Przeszukiwaliśmy galerie w poszukiwaniu inspirujących dzieł sztuki, dzieliliśmy się przemyśleniami oraz braliśmy udział w dyskusjach i burzach mózgów.
Zastanawialiśmy się, jakie metody nauczania preferują młodzi ludzie i co sprawia, że wizyta w muzeum jest dla nich wartościowa i atrakcyjna. Wszystko to po to, abyśmy mogli w końcu opracować scenariusze lekcji, dobrać niezbędne rekwizyty i… dokładnie przetestować zajęcia przed zaproszeniem rówieśników ich twórców do udziału. Naszą współpracę zakończyła impreza w ogrodzie Czapskiego w MNK, która była nie tylko okazją do świętowania wyników, ale także do podsumowania projektu. Jak wyglądały nasze działania w praktyce? Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć!
A co według młodzieży było najlepsze w projekcie? Przede wszystkim możliwość bycia częścią grupy i dobrej współpracy, okazja do rozmowy i dyskusji, interpretowanie sztuki „na swój sposób” oraz poczucie wpływu na rzeczywistość. Ale przekąski, kawa na zapleczu i… zmumifikowany kot również zostaną ciepło zapamiętane.
Według nauczycieli natomiast pozytywnymi aspektami projektu były: możliwość nawiązywania kontaktów, rozwijanie kreatywności, obcowanie ze sztuką bez presji oraz ciekawie zaplanowane warsztaty. Oto jeden z komentarzy: „Fantastyczny projekt, z którego młodzież była zachwycona. Uczy pracy zespołowej i wrażliwości oraz daje poczucie sprawczości”.
Dla Działu Edukacji MNK projekt był okazją do twórczych eksperymentów, lepszego poznania ważnej grupy naszych odbiorców oraz wprowadzenia cennych nowych elementów do programu Muzeum.
Czas okazał się jednak wyzwaniem dla nas wszystkich – pogodzenie projektu z innymi obowiązkami szkolnymi i muzealnymi, nie zawsze dogodne dojazdy oraz realizacja zamierzonych zadań w wyznaczonych terminach.
W trakcie realizacji projektu korzystaliśmy z doświadczeń zdobytych podczas współpracy z Fundacją OFF school. W ramach tej współpracy młodzież opracowała warsztaty „Obserwuj – nie oceniaj” oraz „Nie pytaj – po prostu twórz”, które odbyły się podczas konferencji dla nauczycieli „STOP AND SEE” 19 lutego 2025 roku.
Każda grupa projektowa przygotowała scenariusz lekcji na wybrany przez siebie temat i w wybranej galerii:
„WOLNOŚĆ” – Galeria Sztuki Polskiej XX–XXI wieku w Gmachu Głównym MNK
„DOBROSTAN” – Galeria Sztuki Polskiej XX–XXI wieku w Gmachu Głównym MNK
„INTERWENCJA” – Galeria Sztuki Polskiej XX–XXI wieku w Gmachu Głównym MNK
„CIELE” – Źródła. Galeria Sztuki Starożytnej w Arsenale MNK
„AKCEPTACJA SIEBIE” – Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach MNK
Aby dopracować zajęcia w najdrobniejszych szczegółach i uwzględnić w ich tworzeniu opinie jeszcze szerszej grupy młodzieży, przeprowadziliśmy ich szczegółowe testy.
Testerami były inne klasy szkolne, do których uczęszczają młodzież z naszych grup projektowych, a także klasa gościnna z Liceum Sztuk Plastycznych w Tarnowie. Ich opinie okazały się bardzo cenne.
Liceum im. Matejki w Wieliczce
Uczniowie: Patrycja Bach, Weronika Kaja, Nadia Krzyśkiewicz, Małgorzata Marciniak, Olivia Pająk, Emilia Synowiec, Emilia Tylek
Opieka: Melania Gurgul
Koordynatorzy MNK: Jagoda Gumińska-Oleksy, Dział Edukacji
Zespół Szkół Elektrycznych nr 1 w Krakowie
Uczniowie: Franciszek Drozdek, Jakub Kasprzyk, Bartosz Rudnicki, Filip Wnęk
Opieka: Agnieszka Samborek
Koordynator MNK: Katarzyna Maziarz-Górka, Dział Edukacji
Zespół Szkół Odzieżowych nr 1 w Krakowie
Uczniowie: Martyna Kozakowska, Patrycja Kuśmierkiewicz, Mateusz Warchoł, Katarzyna Krzyściak, Anastazja Kmita, Paulina Szczyrbak, Vanessa Stachowska, Weronika Mrożek, Sabina Wcisło, Jagoda Chudziak, Zuzanna Rymarczyk
Opiekun: Magdalena Klasa
Przedstawiciele MNK: Katarzyna Mrugała, Dział Edukacji
Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Jana Matejki w Nowym Wiśniczu
Uczniowie: Gabriela Adamczyk, Jagoda Dekert, Aleksandra Małyszek, Aleksandra Mruk, Julia Sarad, Matylda Krzywda
Opieka: Ewelina Bochnak-Wojtanowicz
Przedstawiciele MNK: Aleksandra Jaremko, Dział Edukacji
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Wieliczce
Uczniowie: Blanka Kędys, Paweł Karkosz, Julian Kowalski, Barbara Jędrzejewska, Nina Klimczak, Wiktoria Wojnarowska, Martyna Wojnarowska, Marcin Mazur, Bartosz Jurecki
Opieka: Iwona Jarosik
Przedstawiciele MNK: Anna Orzeł, Dział Edukacji
[10.03.2026] aktualizacja:
W 2026 roku oferujemy pierwszym 30 klasom bezpłatny dostęp do wybranych zajęć (patrz poniżej!). Projekt ten realizowany jest we współpracy z Fundacją PZU.
Rezerwacji dla klas można dokonywać od 16 marca 2026 r. pod adresem e-mail: rezerwacja@mnk.pl lub telefonicznie: +48 12 433 57 44
Podczas rezerwacji prosimy o podanie:
Należy pamiętać, że zarezerwowane zajęcia mają charakter samodzielny – nie są prowadzone przez edukatora muzealnego.
Klasa pracuje samodzielnie, korzystając z zestawu materiałów i rekwizytów udostępnionych na miejscu.
Zarezerwowane zajęcia należy zrealizować do 29 listopada 2026 r.
