Projekt: „Przeszłość przyszłości – remont i wyposażenie Muzeum Książąt Czartoryskich, Muzeum Narodowe w Krakowie w celu udostępnienia unikatowej kolekcji”
24 października 2017 roku Prof. Piotr Gliński, Wicepremier, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał Muzeum Narodowemu w Krakowie dofinansowanie projektu „Przeszłość przyszłości – remont i wyposażenie Muzeum Książąt Czartoryskich Muzeum Narodowe w Krakowie w celu udostępnienia unikatowej kolekcji”, zgłoszonego do naboru w ramach VIII osi priorytetowej Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020.
Koszt całkowity projektu „Przeszłość przyszłości – remont i wyposażenie Muzeum Książąt Czartoryskich – Muzeum Narodowe w Krakowie w celu udostępnienia unikatowej kolekcji” realizowanego w ramach działania 8.1. Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury, oś priorytetowa VIII Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury wynosi 56 372 531,50 zł, w tym: wydatki kwalifikowane: 43 675 382,86 zł.
W dniu 13.07.2020 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazało dotację celową na wydatki inwestycyjne na realizację: „ Zadania nr 2 Roboty budowlane w ramach projektu „Przeszłość przyszłości – remont i wyposażenie Muzeum książąt Czartoryskich – Muzeum Narodowe w Krakowie w celu udostępnienia unikatowej kolekcji”. Część płatności końcowej w ramach umowy 245/06/2018 RZ z dnia 28.06.2018 r. w wysokości 479 331 zł.
W dniu 30.12.2021r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazało dotację celową na wydatki inwestycyjne na realizację: „ Zadania nr 2 Roboty budowlane w ramach projektu „Przeszłość przyszłości – remont i wyposażenie Muzeum książąt Czartoryskich – Muzeum Narodowe w Krakowie w celu udostępnienia unikatowej kolekcji”. Część płatności końcowej w ramach umowy 245/06/2018 RZ z dnia 28.06.2018 r. w wysokości 290 862 zł.
W sierpniu 2017 roku w wyniku rozstrzygnięcia dwuetapowego konkursu architektonicznego na opracowanie projektu nowej ekspozycji i aranżacji wnętrz w Pałacu został wybrany projektant – firma Art FM z Krakowa. Po przygotowaniu projektu realizacyjnego ogłoszono przetarg na generalnego wykonawcę prac wykończeniowych i nowoczesnej ekspozycji dostosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami rozstrzygnięty. Zgodnie z planami w grudniu 2019 roku – w 500. rocznicę śmierci Leonarda da Vinci – otwarto odnowione Muzeum Książąt Czartoryskich.
Muzeum Książąt Czartoryskich zostało otwarte 19 grudnia 2019 roku, po gruntownym remoncie trwającym od 2010 roku. Nowa, stała ekspozycja prezentuje zbiory z kolekcji książąt Czartoryskich, jednej z najcenniejszych kolekcji muzealnych w Polsce, a także w Europie. To nie tylko „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci czy „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta van Rijna, ale także dzieła największych polskich artystów oraz kolekcja narodowych pamiątek. Otwarcie muzeum było niezwykle ważnym wydarzeniem dla muzealnictwa, kultury i budowania polskiej i europejskiej tożsamości.
Muzeum przeszło gruntowny remont, powiększono przestrzeń ekspozycyjną, a także zaprojektowano nową aranżację i nową wystawę stałą prezentującą kolekcję Czartoryskich. Istotna ingerencja w architekturę zabytkowego budynku wiązała się wykorzystaniem pałacowej oficyny (przed remontem mieściły się tu pracownie i administracja muzeum), których włączenie do przestrzeni ekspozycyjnej zwiększyło jej powierzchnię o niemal 1/3. Efektem zmian jest nowa klatka schodowa w południowej części oficyny. Celowo epatująca nowoczesnością forma ma za zadanie zaświadczać o jej o współczesnym rodowodzie i wtórnej obecności w strukturze budynku. Neorenesansowy dziedziniec pałacu został pokryty przezroczystym dachem, co stworzyło nową, atrakcyjną powierzchnię użytkową – miejsce dla uroczystości oraz wydarzeń kulturalnych: koncertów, spektakli czy konferencji naukowych.
Na dziedzińcu zostało ulokowane także miejsce poznania i tajemnicy dla rodzin z dziećmi oraz osób z niepełnosprawnościami oraz otwarta kawiarnia. Na parterze dostępny jest także sklep muzealny, sala edukacyjna oraz podstawowa infrastruktura: toalety, kasy, szatnie, informacja.
Wystawa stała w Muzeum Książąt Czartoryskich wpisała się w zorganizowaną wokół dziedzińca Pałacu przestrzeń. Ulokowana została na dwóch kondygnacjach, w amfiladzie 26 sal muzealnych. Jest to ekspozycja bogatsza od poprzedniej, bo po raz pierwszy oglądać można sztukę Dalekiego Wschodu, przewidziano także sale dla cyklicznych wystaw Gabinetu Rycin i Rysunków oraz Biblioteki Czartoryskich.
Zgodnie z projektem aranżacji wykonanym przez krakowską firmę ART FM z nowoczesnym, specjalnie zaprojektowanym etalażem ekspozycyjnym sąsiaduje zespół kilkudziesięciu pieczołowicie odnowionych, drewnianych gablot należących do dawnego, dziewiętnastowiecznego wyposażenia Muzeum z lat ok. 1880. Aranżacja przestrzeni ekspozycyjnej, swobodnie łącząca „stare” z „nowym”, wychodzi naprzeciw oczekiwaniom współczesnej publiczności oraz wykorzystuje nowoczesne osiągnięcia w zakresie prezentowania i zabezpieczenia zbiorów. Dla znaczącej ilości dzieł eksponowanych w przestrzeniach Pałacu Czartoryskich niezbędnym było opracowanie indywidualnego sposobu prezentacji, zgodnego z zasadami współczesnej ochrony obiektów zabytkowych, a jednocześnie współgrającego z ograniczoną przestrzenią budynku zabytkowego i jego nową wizją łączącą elementy nowoczesne z historycznymi.
Nowa ekspozycja jest w pełni dostępna dla osób z niepełnosprawnością (windy, podjazdy, oznaczenia i guzy na podłodze), zaś specjalna ścieżka sensoryczna umożliwia dotykową percepcje wybranych eksponatów udostępnionych w postaci kopii obiektów. Ścieżka sensoryczna ma charakter stałego pokazu w ramach wystawy na pierwszym i drugim piętrze Pałacu Muzeum i jest dostępna dla wszystkich chętnych. Możliwość dotknięcia, wzięcia do ręki i zapoznania się z kształtem i fakturą zabytku stanowi wyjątkową wartość przybliżającą prezentowane w Muzeum zbiory, którą doceniają różne grupy zwiedzających.
W Muzeum Książąt Czartoryskich prowadzona jest działalność edukacyjna dla różnych grup odbiorców: dorosłych, w tym seniorów, studentów, uczniów, przedszkolaków, nauczycieli, rodzin z dziećmi i osób z różnymi niepełnosprawnościami. Działania odbywają się w ramach różnych, opracowanych specjalnie na potrzeby grupy docelowej, wydarzeń. W ofercie znajdą się m.in. lekcje muzealne, wykłady, warsztaty, szkolenia, oprowadzania, w tym dla osób z niepełnosprawnością wzroku i dla osób z niepełnosprawnością słuchu tłumaczone na polski język migowy itp. Opracowano materiały dydaktyczne – rekwizyty oraz karty pracy dla indywidualnych zwiedzających (dorosłych, młodzieży i rodzin z dziećmi) oraz zorganizowanych grup szkolnych.
Goście mają do dyspozycji audioprzewodniki dla dorosłych i dzieci w języku polskim i językach obcych: angielskim, niemieckim, francuskim, włoskim, a także audioprzewodniki dla osób z niepełnosprawnością wzroku i videoprzewodnika dla osób z niepełnosprawnością słuchu z tłumaczeniem na polski język migowy. W 2020 roku została udostępniona także aplikacja zawierająca trzy ścieżki zwiedzania.
Projektowi Przeszłość Przyszłości towarzyszą trzy publikacje: katalog, przewodnik Muzeum Książąt Czartoryskich w języku polskim i angielskim oraz katalog Zbrojowni Muzeum Książąt Czartoryskich.
W ramach projektu zostały udostępnione trzy ścieżki wirtualnego zwiedzania, dostępne w języku polskim, angielskim, migowym, ETR oraz w wersji z audiodeskrypcją. Wirtualne ścieżki zwiedzania umożliwiają zapoznanie się z Kolekcją osobom, które nie mogą odwiedzić muzeum.
Sale Czartoryskich: https://mnk.pl/3d/Sale_Czartoryskich/index.htm
Sztuka czasów Rembrandta i Dama z gronostajem: https://mnk.pl/3d/Sale_Leonarda/index.htm
Sztuka średniowieczna: https://mnk.pl/3d/Sztuka_Sredniowieczna/index.htm
W Muzeum Książąt Czartoryskich odbywały się także takie wydarzenia jak: Noc Muzeów czy Święto MNK.
