Serwis do kawy i herbaty w stylu zakopiańskim

Opis zbioru

Stanisław Witkiewicz (1851–1915), malarz i teoretyk sztuki, twórca „stylu zakopiańskiego”, chciał, aby zakopiańskie wnętrza wypełniały przedmioty dekoracyjne i użytkowe w tym stylu. W swych projektach inspirował się podhalańskim rzemiosłem – formami sprzętów używanych przez górali oraz motywami dekoracyjnymi spotykanymi na Podhalu. Z przedmiotów zaprojektowanych przez Witkiewicza mieli korzystać mieszkańcy miast, musiały więc znajdować się wśród nich także takie, których górale nie używali, na przykład porcelanowe serwisy do kawy i herbaty. Jak wynika z korespondencji Witkiewicza, artyście bardzo zależało na produkcji porcelanowego garnituru w stylu zakopiańskim, miał nadzieję, że uda mu się do tego przekonać fabrykę w Ćmielowie (zabiegał o to Karol Benni, warszawski lekarz i wielki propagator stylu zakopiańskiego), nie chciał natomiast, by serwis produkowany był w niemieckich fabrykach. Ostatecznie Benni postanowił przekonać do wyrobu porcelanowych serwisów dyrekcję fabryki we francuskim Sèvres. Projekt serwisu powstał w 1898 roku, a wchodzące w jego skład naczynia miały charakterystyczne, „góralskie” elementy – uszka filiżanek i dzbanków nawiązywały do kształtu uch podhalańskich czerpaków, uchwyty pokrywek powtarzały formę snycerskich elementów wieńczących, krawędzie ujmowały zygzakowate szlaki. Pracę nad serwisami rozpoczęto w fabryce w Sèvres w połowie 1900 roku. Garnitury gotowe były dopiero pod koniec 1901 roku i wtedy serwis w „stylu polskim” pokazany został na wystawie paryskiego sklepu z porcelaną. W Sèvres zostały wyprodukowane jedynie dwa – obiecane Benniemu – serwisy. Jeden z nich pozostał jego własnością, drugi, przekazany Stanisławowi Witkiewiczowi, artysta podarował Muzeum Narodowemu w Krakowie.