Chrystus Ukrzyżowany

Opis zbioru

Rzeźba przedstawia Ukrzyżowanego, zwisającego na lekko ugiętych rękach i głowie przechylonej na prawą stronę ciała, poniżej punktów przebicia dłoni. Szczególną cechą tego krucyfiksu jest stylizacja anatomii: uwypuklenie klatki piersiowej, zapadnięcie brzucha, głębokie wcięcie w talii oraz wyraźnie zarysowane mięśnie i ścięgna nóg i rąk. Znana z twórczości Wita Stwosza ekspresyjna draperia perizonium oplata ciało, przywierając do niego, jednocześnie sprawiając wrażenie unoszenia przez wiatr.

“Mały Krucyfiks” to rzeźba, która w dyskusji historyków sztuki wiązana jest z Witem Stwoszem i jego warsztatem, w tym z osobą Jörga Hubera z Passawy, zaangażowanego między innymi z ukończeniem grobowca Kazimierza Jagiellończyka w katedrze krakowskiej (datowanego na 1492 rok). W nowszych badaniach, rzeźba traktowana jest jako rodzaj popularnego przedstawienia dewocyjnego, przeznaczonego do sprzedaży “na skład” a nie na indywidualne zamówienie. Była to w swoich czasach stosunkowo nowa forma dystrybucji wyrobów artystycznych, podążająca za takimi osiągnięciami technicznymi, jak coraz powszechniejsze odbitki graficzne.

Krucyfiks został zakupiony do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie przez jego pierwszego dyrektora, Władysława Łuszczkiewicza od krakowskiego snycerza Romualda Łapczyńskiego. Z osobą sprzedającego łączy się uzupełnienie braków średniowiecznej rzeźby – lewej ręki, prawej dłoni, czy palców u stóp – przyjmuje się zatem, że ostatnie zmiany zaszły przed 1887 rokiem, ale już w XIX wieku.