Sztuka Legionów Polskich

Wystawa sztuki legionowej z kolekcji Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie i Muzeum Narodowego w Krakowie. Inspiracją pokazu jest przypadająca w tym roku 100 rocznica wystawy sztuki legionowej zorganizowanej przez Jerzego Mycielskiego w salach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie.

W szeregach Legionów Polskich służyło ok. 180 malarzy, rzeźbiarzy i grafików. Z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie do Legionów wstąpiło 30 studentów m.in. Tadeusz Korpal, Franciszek Prochaska, Jan Stebnowski, Józef Kordian-Zamorski, a także wielu innych związanych z krakowską sceną artystyczną: Wincenty Wodzinowski, Kazimierz Młodzianowski, Henryk Kunzek i Włodzimierz Konieczny, Józef Świrysz-Ryszkiewicz. Po wyjściu Rosjan z Warszawy dołączyli artyści z warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych związani z Tadeuszem Pruszkowski i jego stowarzyszeniem „Młoda Sztuka”, w tym dwie kobiety Zofia Plewińska i Zofia Trzcińska-Kamińska.

Z baonem warszawskim do Legionów w sierpniu 1915 roku wyruszyli artyści związani z Polską Organizacją Wojskową min. Wojciech Jastrzębowski. Czyn legionowy wspierali też profesorowie Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Leon Wyczółkowski i Julian Fałat przebywający na froncie wołyńskim w charakterze malarzy wojennych. Ich przewodnikiem i opiekunem był służący w Legionach od 1914 roku absolwent ASP Stefan Sonnewened, który sportretował Leona Wyczółkowskiego na poleskiej pozycji. Trudno przecenić zasługi i wymienić wszystkich legionowych artystów – żołnierzy, wielu z nich wykazało się niemałym talentem wojskowym i osiągnęło stopnie oficerskie. Niektórzy jak Edward Śmigły – Rydz, Henryk Minkiewicz czy Roman Kawecki zostali dowódcami pułków legionowych, a po odzyskaniu niepodległości zrobili kariery w Wojsku Polskim.