Dzban

Opis zbioru

Dzban zakupiony w 1892 roku do zbiorów Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie, a od 1950 roku znajdujący się w Muzeum Narodowym, wykonany został w jednym z ośrodków garncarskich Westerwaldu. W tej niemieckiej krainie działały liczne warsztaty, w miejscowościach takich jak: Höhr, Grenzhausen, Grenzau. Około 1600 roku w Westerwaldzie osiedlili się znani garncarze z Siegburga i Raeren, którzy nie tylko nadal tu działali, lecz także oddziaływali na miejscową produkcję. Od połowy XVII wieku to właśnie warsztaty z Westerwald opanowały rynek produkcji kamionki, wypierając z niego dawniejsze ośrodki garncarskie. Dzban z Muzeum Narodowego datowany jest na 1. połowę XVII wieku. Wykonany został z jasnej, szarej kamionki, dekorowanej plastycznymi nakładkami oraz kontrastującą z gliną malaturą wykonaną kobaltem. Na szyi, pod dzióbkiem dzbanka, umieszczona została nakładka z maszkaronem, natomiast brzusiec naczynia wypełniają rzędy szarych, wydłużonych motywów o kształcie łzy, wypełnionych plastycznymi rozetami. Ich tło jest kobaltowe. To właśnie to połączenie szarości i szafiru stanowi – obok eleganckiego kształtu – o wyjątkowej dekoracyjności naczynia. Nasz dzban to typowy wyrób z Westerwaldu, choć tamtejsze warsztaty wykonywały także naczynia o inaczej rozplanowanej dekoracji. Brzuśce niektórych z nich otaczały fryzy arkadkowe wypełnione drobnymi motywami, brzuśce innych akcentowały umieszczone centralnie nakładki większe, otoczone przez kontrastujące z nimi motywy roślinne czy muszlowate. Wśród przedstawień na nakładkach odnaleźć można herby miast czy wizerunki władców, wśród nich także króla Polski.

Zapraszamy do poznania materiału o obiekcie w cyfrowym katalogu zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Autorka noty o obiekcie: Bożena Kostuch