Muzeum Narodowe w Krakowie Muzeum Narodowe w Krakowie
Kup bilet

Odrestaurowane arcydzieło El Greco

Mężczyzna w brązowym habicie z kapturem i sznurem w pasie, z krótkimi ciemnymi włosami i brodą, stoi w ciemnej, jaskiniowej scenerii, patrząc w górę z wyciągniętymi dłońmi, u jego stóp na kamieniu leży czaszka, a w tle widoczne są kontrastujące jasne i ciemne formy skalne.
Mężczyzna w brązowym habicie z kapturem i sznurem w pasie, z krótkimi ciemnymi włosami i brodą, stoi w ciemnej, jaskiniowej scenerii, patrząc w górę z wyciągniętymi dłońmi, u jego stóp na kamieniu leży czaszka, a w tle widoczne są kontrastujące jasne i ciemne formy skalne.

El Greco to jeden z najważniejszych artystów w historii sztuki, a namalowana przez niego „Ekstaza św. Franciszka” jest jednym z kilku najcenniejszych obrazów w polskich zbiorach. Po gruntownej konserwacji można oglądać to arcydzieło w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Następnie obraz wraca do Siedlec, gdzie już na stałe będzie eksponowany w Muzeum Diecezjalnym.

Dzięki porozumieniu pomiędzy Muzeum Diecezjalnym w Siedlcach a Muzeum Narodowym w Krakowie jedyny w polskich kolekcjach muzealnych obraz El Greca „Ekstaza św. Franciszka” trafił do konserwacji w krakowskim Muzeum. Powodem były niekorzystne zmiany w jego stanie zachowania – pociemniała i pożółkła warstwa werniksu, która pokrywała obraz, powodowała zafałszowanie autorskiej, chłodnej kolorystyki, tak typowej dla kompozycji ze św. Franciszkiem malowanych przez Mistrza z Toledo.

Postęp w nauce i technice w XXI wieku dawał nadzieję, że – choć konserwacja z 1974 roku przyniosła już przełomowe odkrycia, w tym największe, jakim było odsłonięcie spod przemalowań autorskiej sygnatury Dominikos Theotokopulos – może uda się odkryć coś nowego, a przed wszystkim jeszcze lepiej poznać, ocenić i udokumentować aktualny stan zachowania obrazu.

Interdyscyplinarny zespół, złożony z konserwatorów, fizyków, chemików i historyków sztuki, przeprowadził klasyczną muzealną konserwację, która trwała blisko sześć miesięcy. Rozpoczęto od kompleksowych badań fizyko-chemicznych, następnie na podstawie ich wyników oraz potrzeb wynikających z oceny stanu zachowania przeprowadzono konserwację i restaurację obrazu. Wykonano też stylową ramę, dzięki której obraz jest lepiej i atrakcyjnej eksponowany. Równocześnie pełni ona funkcję ramy mikroklimatycznej, zabezpieczającej dzieło zarówno przed dalszymi zmianami, jak i innymi potencjalnymi zewnętrznymi zagrożeniami.

Konserwacja „Ekstazy św. Franciszka” przebiegała zgodnie z przygotowanym programem prac i zgodnie z oczekiwaniami przyniosła nowe odkrycia i nowe informacje. Wszystko to, a nawet jeszcze więcej pokazujemy w Malarni przy Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach.

Zespół MNK realizujący projekt:

  • Janusz Czop – Główny Konserwator MNK
  • Elżbieta Zygier – kierownik Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby w Sukiennicach
  • Katarzyna Novljakovic – kierownik Pracowni Konserwacji Malarstwa w Muzeum XX Czartoryskich
  • Anna Grochowska-Angelus – Pracownia Konserwacji Malarstwa w Muzeum XX Czartoryskich
  • dr. Barbara Łydżba-Kopczyńska – kierownik LANBOZ
  • dr. Julio del Hoyo – LANBOZ
  • Piotr Frączek – LANBOZ
  • dr. Anna Klisińska-Kopacz- LANBOZ
  • Michał Obarzanowski – LANBOZ
  • Joanna Sobczyk – LANBOZ
  • Stanisław Tańcula – kierownik Pracowni Konserwacji Ram i Pozłotniczej
  • dr. hab. Andrzej Betlej – dyrektor MNK
Obraz przedstawiający mężczyznę w szarym habicie zakonnym z kapturem i sznurem w pasie, zwróconego w lewo z wyciągniętymi dłońmi z widocznymi ranami, nad którym na pierwszym planie leży czaszka, na tle ciemnych chmur i smug światła.
Dominikos Theotokopulos zwany El Greco, Ekstaza św. Franciszka (detal) Fot. Pracownia Fotograficzna MNK
Pięć osób (cztery siedzące i jeden mężczyzna stojący z mikrofonem) przy dwóch ozdobnych drewnianych stołach w sali muzealnej z wieloma obrazami na ścianach, ekranem prezentacyjnym, butelkami wody i tabliczkami z nazwiskami na stołach.
Konferencja dla dziennikarzy w Galerii Sztuki Polskiej w Sukiennicach
Kilkanaście osób siedzi na drewnianych krzesłach z czerwonymi siedziskami w przestronnej sali galerii z jasną posadzką i fioletowymi ścianami ozdobionymi wieloma oprawionymi obrazami i stojącą rzeźbą, a z tyłu stoją kamerzyści i fotografowie z kamerami i aparatami.
Mężczyzna w marynarce w kratę, kamizelce, białej koszuli i krawacie stoi przed ekranem projekcyjnym i trzyma oburącz mikrofon, obok widać drewniane krzesło oraz stół z dokumentami i tabliczką z nazwiskiem.
Dyrektor MNK Andrzej Betlej
Starsza kobieta z krótkimi ciemnymi włosami w czerwonej kamizelce trzyma mikrofon siedząc przy drewnianym stole obok mężczyzny w granatowym garniturze i krawacie, na stole leżą tabliczki z tekstem (w tym widoczna tabliczka „Dr Izabella Galicka”), dwie butelki wody oraz dokumenty, a w tle obrazy w złotych ramach i rzeźbiarski popiersie.
Od lewej: dr Izabella Galicka – odkrywczyni obrazu w Kosowie Lackim i Janusz Czop – Główny Konserwator MNK
Trzy osoby siedzą przy ozdobnym drewnianym stoliku podczas spotkania: mężczyzna w szarym garniturze z koloratką mówi przez mikrofon, po lewej kobieta trzyma drugi mikrofon, po prawej starsza kobieta w czerwonej kamizelce, na stole butelki wody, szklanka i kartka z nazwiskiem, w tle obrazy w ramach i popiersie.
Ks. dr Robert Mirończuk – Dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach
Mężczyzna w granatowym garniturze i beżowym krawacie trzyma mikrofon i pilot prezentera, z widocznym zegarkiem na nadgarstku, na tle siedzącego posągu kobiecego i oprawionego obrazu.
Janusz Czop – Główny Konserwator MNK
Młoda dziennikarka z dousznymi słuchawkami trzyma mikrofon z logo "Gold" i mały rejestrator, przeprowadzając wywiad ze starszą kobietą w czerwonej kamizelce i czarnym golfie w sali z oprawionymi obrazami, krzesłami i stołem w tle.
Dr Izabella Galicka
Mężczyzna w granatowym garniturze i jasnym krawacie, trzymający butelkę wody, otoczony przez trzech dziennikarzy trzymających mikrofony i notatki w sali z obrazami wiszącymi na ścianach.
Janusz Czop – Główny Konserwator MNK podczas rozmowy z dziennikarzami
Trzech ludzi przed ścianą z obrazami w złotych ramach: mężczyzna w kratowanej marynarce stoi z założonymi rękami i dotyka brody, a dwie osoby — widoczne z tyłu i boku — trzymają niebieski mikrofon i smartfon do nagrywania.
Widok dużej sali wystawowej z wysokim świetlikiem, z rzędami krzeseł wypełnionych ludźmi zwróconymi ku przodowi przed ekranem projekcyjnym i mównicą; po obu stronach jasnofioletowych ścian liczne oprawione obrazy i rzeźba oraz kilka osób stojących przy ścianach.
Otwarcie pokazu El Greco "Ekstaza św. Franciszka"
Mężczyzna w garniturze i krawacie stoi przy przezroczystym pulpicie z mikrofonem, a za nim w rzędzie stoi grupa osób w różnym wieku i ubraniach przed fioletowawą ścianą ozdobioną oprawionymi obrazami oraz dużą rzeźbą siedzącej postaci po lewej, na jasnej marmurowej posadzce.
Zespół konserwatorów z MNK
Wnętrze sali muzealnej z wieloma dorosłymi siedzącymi w rzędach krzeseł, na ścianach liczne obrazy w złotych ramach i widoczna biała stojąca rzeźba po prawej.
Kobieta w czerwonej kamizelce stoi przy przezroczystej mównicy z mikrofonem po prawej stronie zdjęcia, za nią ekran z projekcją z napisem "EL GRECO", po lewej trzy siedzące osoby przy drewnianym stoliku, a w tle ściany z wieloma oprawionymi obrazami i duża ciemna rzeźba na cokole.
Przemówienie dr Izabelli Galickiej
Kobieta w różowym płaszczu z czarną torebką przewieszoną przez ramię robi zdjęcie telefonem dużemu obrazowi w złotej ramie przedstawiającemu postać w habicie obok czaszki, zawieszonemu na fioletowej ścianie galerii.
Grupa czterech osób stoi przy fioletowej ścianie galerii, wpatrując się w duży obraz w złotej ramie po lewej; z przodu kobieta w szarej marynarce trzyma kieliszek wina, obok stoi mężczyzna w czerwonym swetrze, pochyla się kobieta z krótkimi rudymi włosami w szarej bluzce, a za nimi stoi starszy siwy mężczyzna w czarnym swetrze, w tle widać łuk wejściowy i innych zwiedzających.
Grupa osób zgromadzonych wokół dużego obrazu w złotej ramie na purpurowej ścianie galerii; obraz przedstawia brodatego mężczyznę w szarym habicie na tle chmur, widoczne tylne i boczne głowy oglądających, w tym osoba w pomarańczowo‑czerwonym szalu.
Kobieta z ciemnymi kręconymi włosami w jasnozielonym żakiecie trzyma aparat i stoi po prawej, patrząc na duży obraz w złotej ramie przedstawiający postać w habicie nad czaszką, zawieszony na fioletowej ścianie galerii, z małą tabliczką informacyjną między nimi.
https://www.youtube.com/watch?v=OATNugjjTeA
Sukiennice Sukiennice

Rynek Główny 3, 31-042 Kraków

Informacje podane w tym formularzu zostaną wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia aktualizacji i personalizacji wysyłki newslettera.