Dawid Maciejczuk, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Archeologii
ORCID: 0000-0002-3044-0467
Krzysztof Jaworski, Uniwersytet Wrocławski, Instytut Archeologii
ORCID: 0000-0002-0445-6262
Dary wotywne czy przypadkowe zguby? Sudeckie znaleziska monet rzymskich w kontekście źródeł leczniczych – studium przypadku na tle najnowszych znalezisk ze Starych Rochowic (Bolkowa-Zdroju)
Abstrakt: Wiosną 2018 r. w pobliżu Bolkowa, pow. jaworski, odkryte zostały przez poszukiwaczy-amatorów cztery monety rzymskie. Dwie z nich (przepołowiony denar Trajana i cały denar Antoninusa Piusa) znaleziono w bezpośrednim sąsiedztwie nieeksploatowanego obecnie źródła wody leczniczej (szczawy alkaliczno-solnej, przez balneologów określanej mianem wody glauberskiej), zwanego źródłem Świętej Jadwigi. Źródło do lat 40. XX w. było wykorzystywane w niewielkim uzdrowisku Bad-Wiesau (obecnie Bolków-Zdrój, stanowiący przysiółek wsi Stare Rochowice). Odkrycie rzymskich denarów w pobliżu ujęcia wód leczniczych pozwala na wysunięcie hipotezy, że źródło to mogło być znane i wykorzystywane już w okresie wpływów rzymskich. Pośrednio może też o tym świadczyć pobliska osada ludności kultury przeworskiej, oddalona zaledwie o ok. 150–200 m, badana przez archeologów w latach 2002 i 2021–2022. Znalezienie monet rzymskich w sąsiedztwie ujęcia wody leczniczej nie jest w Sudetach przypadkiem odosobnionym. W przeszłości, w XIX i na pocz. XX w., były one odkrywane w kilku miejscowościach uzdrowiskowych: w Przerzeczynie-Zdroju, Szczawnie-Zdroju, Wolanach k. Polanicy-Zdroju i Radomicach k. Wlenia. Na obecnym etapie badań znalezisko ze Starych Rochowic traktować więc można, na razie bardzo ostrożnie, jako przejaw dawnych praktyk symbolicznych, mających swoje analogie zarówno w świecie rzymskim, jak i na tych obszarach Barbaricum, na które docierały tego rodzaju rzymskie wzorce kulturowe.
Słowa kluczowe: monety rzymskie, źródła mineralne, Sudety, kultura przeworska
DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.17.a6 Maciejczuk, D. and Jaworski, K. 2022. “Votive Offering or Accidental Loss? Finds of Roman Coins in the Sudetes in the Context of Medicinal Springs: A Case Study of Recent Finds from Stare Rochowice (Bolków-Zdrój)”, Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne 17: 145–158. DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.17.a6
