Recent Finds of Islamic Coins from the Old Town and Zawodzie Districts in Kalisz / Najnowsze znaleziska monet islamskich z terenu Starego Miasta i Zawodzia w Kaliszu

Adam Kędzierski, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

ORCID: 0000‑0002‑8762‑2608

Dorota Malarczyk, Muzeum Narodowe w Krakowie

ORCID: 0000‑0002‑7415‑7049

Dariusz Wyczółkowski, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk

ORCID: 0000‑0002‑7415‑7049

Najnowsze znaleziska monet islamskich z terenu Starego Miasta i Zawodzia w Kaliszu

Abstrakt: Kaliskie skupisko osadnicze powstało w okresie wpływów rzymskich na szlaku wiodącym z południa na północ ku wybrzeżom Morza Bałtyckiego. W okresie wczesnego średniowiecza na skrzyżowaniu dróg handlowych łączących Wielkopolskę ze Śląskiem, Mazowszem i Małopolską rozwinął się kaliski ośrodek osadniczy związany z grodem Kalisz‑Zawodzie. Najwcześniejsze ślady osadnictwa w tym okresie datowane są na VIII w. W ciągu X stulecia na te tereny zaczęło napływać srebro orientalne w postaci dirhamów. Monety były składnikiem depozytów odkrytych na stanowiskach Kalisz‑Szałe i Kalisz‑Rajsków. W trakcie wieloletnich badań osady rzemieślniczej Kalisz‑Stare Miasto znaleziono kilka ułamków dirhamów sāmānidzkich wybitych w latach AH 279–343 (892–954). W 2018 r. podczas badań prowadzonych przy kościele pw. św. Wojciecha znajdującym się na terenie przygrodowej osady Kalisz‑Zawodzie odkryto fragment prawdopodobnie większego depozytu srebra. Łącznie znaleziono 13 fragmentów dirhamów, spośród których wyróżniono emisje sāmānidzkie datowane na 1. połowę X w. (8 egz.) oraz 5 ułamków o bliżej nieustalonej przynależności dynastycznej. Jak wynika z analizy stratygraficznej, wczesnośredniowieczny skarb został odkryty i rozproszony w trakcie użytkowania przykościelnego cmentarza w okresie od XVII do 2. połowy XVIII w.

Słowa kluczowe: wczesne średniowiecze, Kalisz, kościół św. Wojciecha, dirhamy, skarb, znaleziska luźne

DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.a.12

Kędzierski, A., Malarczyk, D. and Wyczółkowski, D. 2020. “Recent Finds of Islamic Coins from the Old Town and Zawodzie Districts in Kalisz”, Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne 15: 211–233. DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.a.12