„Katalog Widoków Krakowa, tomy VIII–XI” – opracowanie źródeł ikonograficznych Śródmieścia Krakowa od czasów najdawniejszych do roku 1918 – kontynuacja”

27 lipca 2026

Celem projektu jest naukowe opracowanie, przygotowanie do druku i wydanie czterech kolejnych tomów serii Katalog Widoków Krakowa. Publikacje te zamkną pierwszy etap prac poświęconych edycji źródeł ikonograficznych odnoszących się do Śródmieścia Krakowa, tworząc unikatowe w skali Polski kompendium wiedzy o dawnych przedstawieniach miasta.

Katalog Widoków Krakowa jest efektem zakrojonych na szeroką skalę badań źródeł ikonograficznych prowadzonych w Pracowni Ikonografii Krakowa MNK. Gromadzony i systematycznie powiększany zasób obejmuje widoki miasta przechowywane w licznych kolekcjach publicznych i prywatnych. Dzięki wieloletnim kwerendom udało się zebrać, uporządkować i poddać naukowej analizie materiały często rozproszone, nieewidencjonowane i dotychczas niewykorzystywane w badaniach nad historią Krakowa.

W ramach projektu opracowane zostaną cztery tomy obejmujące północno-wschodnią część Śródmieścia, średniowieczne obwarowania miejskie, Planty oraz aneks zawierający widoki ujawnione po publikacji wcześniejszych części serii.

Tom VIII poświęcony ikonografii północno-wschodniej części Śródmieścia, obejmującej m.in. ulicę Szpitalną, plac Ducha Świętego oraz wschodnie odcinki ulic św. Tomasza i św. Marka. Szczególne miejsce zajmują w nim przedstawienia nieistniejącego już zespołu szpitala, kościoła i klasztoru Duchaków, kościoła św. Krzyża oraz Teatru Miejskiego.

Tom IX prezentujący widoki średniowiecznych fortyfikacji Krakowa – zarówno zachowanych do dziś elementów obwarowań, takich jak Barbakan, Brama Floriańska i fragment murów z basztami, jak również obiektów, które zniknęły z przestrzeni miasta.

Tom X obejmuje bogaty zbiór przedstawień Plant – jednego z najważniejszych założeń urbanistycznych Krakowa – wraz z wyczerpującym opracowaniem ikonografii znajdujących się tam pomników.

Tom XI stanowi aneks uzupełniający wcześniejsze części serii o widoki Śródmieścia odkryte w trakcie dalszych badań i kwerend.

Każdy tom zostanie opracowany według jednolitej metody przyjętej w poprzednich częściach Katalogu. Reprodukcje uporządkowano według układu topograficznego, a następnie chronologicznego. Każdemu przedstawieniu towarzyszy szczegółowa nota katalogowa zawierająca informacje dotyczące tematu, czasu powstania, autorstwa, techniki wykonania, wymiarów oraz miejsca przechowywania oryginału. Uzupełnieniem są obszerne opracowania naukowe, przygotowane na podstawie analizy samych widoków, badań terenowych oraz kwerend archiwalnych i bibliograficznych.

Realizacja projektu „Katalog Widoków Krakowa, tomy VIII–XI” stanowi ważny etap w dokumentowaniu wizualnego dziedzictwa miasta i kończy pierwszy etap badań nad dawną ikonografią Śródmieścia Krakowa. Seria pozostaje jednym z najważniejszych przedsięwzięć badawczo-edytorskich poświęconych źródłom ikonograficznym w Polsce, udostępniając materiał istotny dla historyków sztuki, historyków, architektów, konserwatorów oraz wszystkich zainteresowanych dziejami Krakowa.

Kierownik projektu: Iwona Kęder.

Projekt finansowany w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2020-2025.

Kwota dofinansowania:  763 612,00 zł.

Informacje podane w tym formularzu zostaną wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia aktualizacji i personalizacji wysyłki newslettera.