Gabinet Grafiki i Rysunku

Gabinet Grafiki i Rysunku stanowi najliczniejszy dział zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie i obejmuje ponad 160 tys. obiektów. Został utworzony w 1883 roku i jest jednym z najważniejszych zbiorów muzealnych tego typu w Polsce.

W skład Gabinetu wchodzą następujące poddziały:

• ryciny,
• rysunki i akwarele,
• plany,
• miniatury,
• plakaty,
• klocki i płyty
• fotomontaże. 

Ryciny, które są najliczniejsze, zostały podzielone na zespoły obejmujące grafikę dawną polską i obcą, grafikę XX/XXI w. polską i obcą, portrety, widoki, wizerunki świętych, grafikę użytkową, ekslibrisy, ryciny z zakresu wojskowości, drzeworyt ilustracyjny, kostium, albumy, matryce graficzne oraz pamiętniki, poszyty i fascykuły.

Zbiory Gabinetu tworzą prace na podłożu papierowym wykonane od XVI w. do czasów współczesnych. Bogato reprezentowana jest zarówno grafika autorska i warsztatowa, jak i zbiory o charakterze ikonograficznym.

Wśród zasłużonych ofiarodawców należy wymienić Feliksa Jasieńskiego, Emeryka Hutten-Czapskiego, Ludwika Skarbek Michałowskiego, Władysława Bartynowskiego, Adolfa Sternschussa, Wacława Lasockiego, Edwarda Goldsteina, Stanisława Ursyn Rusieckiego i Leona Kostkę.

Zgromadzony zbiór rycin jest reprezentatywny dla historii grafiki polskiej. Muzeum Narodowe w Krakowie posiada niemal pełne oeuvre Jana Piotra Norblina, Jeremiasza Falcka, Stefano della Belli, Kajetana Wincentego Kielisińskiego oraz znaczące zespoły grafik Aleksandra Orłowskiego, Fryderyka Krzysztofa Dietricha, Jana Zachariasza Freya, Antoniego Oleszczyńskiego, Jana Feliksa Piwarskiego. W grafice dawnej obcej na uwagę zasługują prace m.in. Jacquesa Callota, Daniela Chodowieckiego oraz komplet cykli graficznych Francisco Goi.

Grafika XX/XXI w. posiada znakomitą reprezentację zarówno artystów polskich (np. Leona Wyczółkowskiego, Józefa Pankiewicza), jak i cenne ryciny francuskie wykonane m.in. przez Pierra Bonnarda, Eugène’a Carrière’a, Maurice’a Denisa, Paula Gauguina, Odilona Redona, Auguste’a Renoira i Henri de Tolouse-Lautreca.

Zbiory o charakterze ikonograficznym szczycą się cenną kolekcją portretów królewskich i wybitnych postaci historycznych. Na uwagę zasługuje też bogaty zespół widoków obejmujący weduty większości miast w Polsce i dawnej Rzeczypospolitej, a także głównych miast europejskich.

W zespole rysunków przeważają dzieła artystów polskich z XIX i XX w. wykonane w różnych technikach rysunkowych oraz pastele i akwarele. W kolekcji tej wyróżniają się prace: Jana Piotra Norblina, Piotra Michałowskiego, Artura Grottgera, Juliusza Kossaka, Henryka Siemiradzkiego, Leona Wyczółkowskiego, Józefa Mehoffera, Olgi Boznańskiej, Józefa Pankiewicza, Jana Stanisławskiego, Jacka Malczewskiego, Teodora Axentowicza, Stanisława Ignacego Witkiewicza.

Kolekcja dzieł Stanisława Wyspiańskiego liczy przeszło 1200 obiektów, jest największą i najcenniejszą w zbiorach polskich.  W jej skład wchodzą: pastele, akwarele, rysunki oraz ryciny artysty. Część tych dzieł jest prezentowana na stałej ekspozycji Muzeum Stanisława Wyspiańskiego, oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.

Warte wzmiankowania są jeszcze dwa zespoły: planów architektonicznych z projektami Zygmunta Hendla, Tomasza Prylińskiego i Józefa Gałęzowskiego oraz matryc graficznych zawierających prawie komplet płyt metalowych Joachima Lelewela i klocków drzeworytniczych Jerzego Panka.

Zespół