Krajobraz Małopolski na szklanych nagatywach

Celem projektu jest digitalizacja unikatowej kolekcji szklanych negatywów fotograficznych muzeów Małopolski i ich popularyzacja on­line tak, aby umożliwić e­-zwiedzającym wycieczkę w przeszłość – do miejsc i ludzi, by bohaterowie klisz szklanych wrócili do nas z zapomnienia.

Muzea, by przyciągnąć uwagę i zyskać zainteresowanie możliwie szerokiego grona odbiorców, powinny stać się ośrodkami „otwartymi”, przekazując treści z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Dzisiejsze muzeum to miejsce, które dostarcza warunków i narzędzi do pobudzenia wyobraźni wśród publiczności, która potem buduje własną relację z artefaktem, dokonując jego interpretacji. Obecnie jednym z najdoskonalszych narzędzi interpretacji jest proces digitalizacji, który umożliwia cyfrową prezentację dziedzictwa kulturowego, nie przekreślając jednak tradycyjnych form przekazu.

Typowane do digitalizacji najcenniejsze szklane negatywy mają dużą wartość zarówno dokumentacyjną, historyczną, jak i ikonograficzną. Opowiadają historię przemian, jakie zachodziły w sferze polityki (m.in. reportaż wojenny), kultury (m.in. architektura, zabytki) i życia codziennego (strój ludowy, moda miejska). Są to klisze szklane pochodzące z końca XIX i początku XX w. powiązane z Regionem Małopolski, które stanowią niejednokrotnie jedyny dokument instnienia zaginionych czy zniszczonych w trakcie wojen obiektów.

Muzeum Narodowe w Krakowie realizuje projekt z udziałem trzech instytucji z Małopolski, posiadających kolekcje szklanych negatywów. Są to: Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich, Muzeum Regionalne w Myślenicach – „Dom Grecki”, które wyraziły wolę wsparcia Muzeum przy realizacji działań obejmujących:

• przygotowanie konserwatorskie służące usunięciu przed digitalizacją wszelkich wad widocznych na nośnikach transparentnych, powodujących ryzyko wystąpienia skaz na obrazie cyfrowym, a następnie ich zabezpieczenie w specjalistycznych opakowaniach ochronnych o neutralnym pH;
• digitalizację 2000 niezwykle cennych, zabytkowych klisz szklanych wytypowanych przez instytucje partnerskie ze względu na wartość zarówno dokumentacyjną, historyczną, jak i ikonograficzną;
• opracowanie merytoryczne w formie opisów inwentarzowych i popularnonaukowych, które wraz z fotografiami ze szklanych negatywów zostaną po raz pierwszy udostępnione on­line na stronach instytucji i platformie projektu „Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe”, prezentującej najcenniejsze zbiory z Regionu Małopolski.

Historię śledzimy z zainteresowaniem, jeżeli jest ona nie tylko opowiedziana, ale także przedstawiona w sposób intrygujący. Dlatego zdigitalizowane obiekty zostaną opatrzone popularnonaukowym opisem, który w wyobraźni widza ma stworzyć obraz dający iluzję życia ówczesnego, które dzieje się przed nim z opowieścią w tle. Instytucjom zaangażowanym w projekt na „pobudzeniu” tej wyobraźni zależy przecież najbardziej.

Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego Kultura+

Przygotowanie: Joanna Niewidok