Coins from the Retentura (Sector XIII) of the Legio I Italica Fortress in Novae / Monety z retentury (sektor XIII) obozu legionowego Legio I Italica w Novae

Szymon Jellonek, Uniwersytet Warszawski, Wydział Archeologii

ORCID: 0000-0001-6500-3286

Monety z retentury (sektor XIII) obozu legionowego Legio I Italica w Novae

Abstrakt: Podczas wykopalisk archeologicznych prowadzonych przez Ekspedycję Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego w Novae na terenie retentury (sektor XIII) obozu legionowego Legio I Italica odkryto 257 monet. Dynamika zmian zachodzących w tylnej części obozu na przestrzeni pięciuset lat znajduje odzwierciedlenie w strukturze znalezionych monet. Najstarsza odkryta moneta (15–16 r.) poprzedza założenie warowni (połowa I w.). Po niewielkiej liczbie imperialnych monet brązowych z I–II w. następuje znacząca grupa 42 monet prowincjonalnych z początku III w., co świadczy o aktywności lokalnych mennic. Po przerwie spowodowanej najazdami Gotów pojawiają się dobrze zachowane monety z drugiej połowy III w. 163 egzemplarze, czyli ponad 60%, to monety pochodzące z IV i początku V w., świadczące o wysokim poziomie aktywności w tej części obozu w późnym okresie rzymskim. Ostatnia grupa monet (nie licząc 2 stotinek z początku XX w.) datowana jest na wczesny okres bizantyński; najmłodszy egzemplarz Justyna II i Zofii został wybity w 572/573 r.

Podstawową kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy zbiór monet z sektora XIII odpowiada ogólnym zjawiskom numizmatycznym zaobserwowanym w pozostałych częściach obozu. Analiza numizmatyczna zostanie wsparta kontekstem historycznym.

Słowa kluczowe: Novae, znaleziska monetarne, rzymskie monety, armia rzymska, Legio I Italica

DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.20.a4

Jellonek, J. 2025. “Coins from the Retentura (Sector XIII) of the Legio I Italica Fortress in Novae”, Notae Numismaticae – Zapiski Numizmatyczne 20: 67–79. DOI: https://doi.org/10.52800/ajst.1.20.a4