Sąd Ostateczny (ikona)

Opis zbioru

Kompozycja ikony jest strefowa. U góry aniołowie zwijają rolkę nieba z symbolami słońca i księżyca. Poniżej Chrystus – Sędzia tronuje w mandorli podtrzymywanej przez czterech cherubinów z pochylonymi w modlitwie wstawienniczej (gr. Deesis) Bogurodzicy i św. Janowi Chrzcicielowi, za którymi widoczne są chóry anielskie. Lewy, górny narożnik ikony wypełnia scena spotkania Chrystusa z Marią i świętymi w Jerozolimie Niebiańskiej. Odpowiada jej po stronie prawej scena strącenia aniołów. Strefę trzecią wypełnia Tron Przygotowania (gr. Etimasia) adorowany przez Adama i Ewę, z apostołami zasiadającymi w ławach po jego bokach. W strefie czwartej odbywa się ważenie dusz na wadze, po lewej zgromadzony został lud zbawiony: prorocy, królowie, kapłani, pustelnicy, dziewice poprzedzani przez archanioła Michała; z prawej Mojżesz prowadzi narody opisane jako: Żydzi, Grecy, Polacy, Niemcy, Tatarzy, Murzyni, Turcy. Poniżej wije się wąż grzechu otoczony zwierzęcymi symbolami królestw biblijnych: Babilonu, Persji, Macedonii i Rzymu. Po lewej stronie ujęto w okrąg wyobrażenie Raju z Marią w centrum, adorowaną przez aniołów oraz Jakubem, Izajaszem i Abrahamem. Pomiędzy nimi stoi Dobry Łotr z krzyżem w dłoniach. Po prawej symbolicznie wyobrażoną sferę świata otaczają archaniołowie dmący w trąby zwiastujący koniec świata, budząc zmarłych na Sąd Ostateczny. Po lewej stronie dolnej strefy święci Piotr i Paweł prowadzą zbawionych do bramy rajskiej, z prawej zaś rozwiera się otchłań piekielna z Lewiatanem, dwugłowym potworem, którego dosiada szatan trzymający na kolanach duszę Judasza. Szatan przebijany jest długą lancą z rąk archanioła Michała, unoszącego się w części środkowej ikony. U dołu ikony wyobrażono męki piekielne. 

Zapraszamy do poznania materiału o obiekcie w cyfrowym katalogu zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Autor noty o dziele: Mirosław P. Kruk

Informacje podane w tym formularzu zostaną wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia aktualizacji i personalizacji wysyłki newslettera.