Zegar stołowy, tzw. kaflowy

Opis zbioru

W XVII wieku zegarmistrzostwo rozwijało się we wszystkich większych miastach polskich. Z wielkim mistrzostwem wykonywano zwłaszcza zegary stołowe tzw. kaflowe, o poziomym układzie konstrukcji mechanizmu, z tarczą umieszczoną na górnej, płaskiej ściance. Zegary te miały oprawę z brązu lub mosiądzu w formie czworo-lub sześciobocznej szkatuły. W dawnej Polsce nazywano je popularnie “kaflem”, ponieważ przypominały kształtem kafel piecowy lub rzadziej “żabą” z racji krótkich nóżek i horyzontalnej formy. W zbiorach Muzeum Narodowego znajduje się najlepsza i największą kolekcja polskich zegarów stołowych tzw. kaflowych. Szczególnie ważne miejsce zajmują prace z autorstwa Jakuba Gierke, zegarmistrza działającego w Wilnie w latach 1616-1664. Posiadamy trzy zegary kaflowe pochodzące z jego warsztatu. Zegar pochodzący z 1644 roku posiada dekorację rytowaną na górnej płycie: Chrystus błogosławiący klęczącą Marię Magdalenę. Dolna płyta mechanizmu z rytowaną sygnaturą: Iacobus Gierke / Vilensis / A. D. 1644 oraz z tzw. kokiem (coq) czyli osłoną balansu i nakładkami wycinanymi a´jour (ażurowe), zdobionymi grawerunkami z motywami kwiatowymi.