Współcześni artyści tworzą niezwykłe, wieloznaczne obrazy, które doskonale pobudzają wyobraźnię i pozwalają na snucie rozmaitych skojarzeń i odkrywanie ich wspólnie z rodziną i przyjaciółmi. Jednak klasyczna sztuka może okazać się równie inspirująca! Niepowtarzalną okazję domowego doświadczenia sztuki ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie stworzyła współpraca pomiędzy naszym muzeum a partnerami: studiem Libellud (Francja), twórcami gry i firmą Rebel, jej polskim dystrybutorem. Klasyczna sztuka na moment zawładnęła głowami fanów gier. I wiele wskazuje na to, że to dopiero początek historii.
Dixit MNK to 84 karty, które możesz wykorzystać jako alternatywną talię Dixit lub wymieszać z zestawem z dowolnej gry podstawowej. Znajdują się na nich fragmenty dzieł sztuki ze zbiorów MNK, pośród nich te znane: Dama z gronostajem Leonarda da Vinci, Dziewczynka z chryzantemami Olgi Boznańskiej i Wernyhora Jana Matejki. Jest też kilka niespodzianek, od siedemnastowiecznych pejzaży, po zagadkowe grafiki z drugiej połowy XX wieku. To wycinek liczącej sobie ponad milion obiektów kolekcji Muzeum Narodowego – gromadzone od ponad 140 lat zbiory wciąż zaskakują i czekają na odkrycie.
Znacie historię Dixit MNK? Wiele osób widząc te karty, na początku nie wie, co myśleć: ale jak to? Skąd oni wzięli te dziwne, czasem nieszczególnie piękne, a zawsze dość intrygujące rzeczy, w jaki sposób takie coś trafiło do muzeum. To chyba dobry moment, by przypomnieć, jak stworzyliśmy talię.
Kilka lat temu (około 2021 roku), Ania z Działu Edukacji i Agata z Marketingu zaczęły eksplorować muzealny katalog MNK – potężną bazę danych, w której znajdują się informacje o wszystkich obiektach, którymi opiekuje się Muzeum Narodowe w Krakowie. To ponad milion rekordów, pośród których znajdziesz wielkie płótna, drogocenne przedmioty i banalne drobiazgi. Przeglądanie dziesiątek stron – kart cyfrowego katalogu – uświadamia, że poznanie całej kolekcji muzealnej jest niemożliwe… Czy możliwe jest zatem wskazanie jej najbardziej “dixitowych” elementów?
W ramach pracy nad talią, grupa muzealniczek i muzealników zaangażowanych w nasz, wówczas supertajny projekt, wybrała blisko 300 dzieł, które wydawały się nam zbliżone charakterem, ikonografią lub estetyką do klasycznych kart Dixit. W pierwszym podejściu zdecydowaliśmy się pokazać naszym partnerom z Francji dużo dzieł do wyboru. Powstała spora pula, nad którą mogli pracować projektanci talii. Po kilku tygodniach ciszy na łączach, gdy Dixit MNK był testowany w grupie twórców i graczy, wróciła do nas krótka lista i roboczy podgląd 84 kart talii.
Karty Dixit to nie tylko gra. Jednym z obszarów, w którym się ich używa, jest psychoterapia i praca z młodzieżą, na przykład w szkole. Sam Dixit powstał w oparciu o narzędzie służące do moderowania rozmów, wspierających zdrowie psychiczne dzieciaków. MIędzy innymi z tego powodu w talii nie zobaczycie agresywnej nagości, ograniczenia obejmują brutalne sceny przemocy. Dixit jest rekomendowany jako gra dla osób od 8 roku życia, choć znamy o wiele młodsze osoby, które grają chętnie i z dużym powodzeniem.
Dixit MNK, tak jak całe uniwersum Dixit (Dixit, Stella, Mysterium), mają w sobie sekret, którego nie rozgryzły nawet pracujące nad talią muzealniczki. Nie pomogło ciągnięcie za język kolegów i koleżanek z Wydawnictwa Rebel: podobno za doborem obrazów stoi tajemniczy algorytm, specyficzna lista haseł, które powinny znaleźć odzwierciedlenie na kartach.
Czy ten algorytm w ogóle istnieje? Co działo się z naszymi obrazami, kiedy rodziła się talia Dixit MNK? Wiemy tylko, że żaden nie ucierpiał, więc pozwalamy im krążyć po Waszych stołach swobodnie. Tajemniczym składnikiem, który dorzucamy do tej talii jest po prostu Sztuka.
Na stworzeniu dodatku do gry zabawa się nie kończy. Już pierwszego dnia po oficjalnej premierze dodatku, w samym sercu Krakowa, w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach odbył się minifestiwal gier planszowych – bezprecedensowe spotkanie osób grających w każdym wieku, połączone z twórczymi zadaniami, oprowadzaniami i prelekcjami, tworzeniem kolarzy i konkursami. Goście Sukiennic mieli tego dnia szansę poznać i wypróbować nie tylko nowy dodatek, lecz całe uniwersum Dixit: Dixit, Stella, Mysterium oraz Dixit-Puzzle.
Ważną częścią wydarzenia było pokazywanie naszych muzealnych przestrzeni i zbiorów, choć działo się to inaczej niż zazwyczaj – kluczem wyboru była nasza niezwykła talia. PIerwowzory kart Dixit wiszą w każdej z sal Sukiennic. W galerii pokazane są dzieła kilkunastu artystów znanych z talii Dixit, chociaż nie wszystkich reprezentują prace, które oglądamy na kartach… kto zna Dixit, ten wie, dlaczego:)
Graj z Rebelem w uniwersum Dixit | Sala Chełmońskiego | strefa gry w Dixit
W akompaniamencie sztuki rozbrzmiewają szelesty zagrywanych kart. Sala, w której znajduje się Czwórka Józefa Chełmońskiego, zamienia się w strefę gier planszowych, gdzie można usiąść przy jednym z ośmiu stołów wypełnionych grami z uniwersum Dixit! Zapraszamy do udziału grupy i osoby − zabierz znajomych do Sukiennic, zajmijcie stół i bawcie się dobrze! Poznaj i wypróbuj gry z rodziny Dixit: Dixit, Stella, Mysterium, a także ułożysz dixitowe puzzle. Dowiedz się od specjalistów i specjalistek z Rebela o grach i o projekcie Zgrana Szkoła, poznaj przystępną poznawczo wersję gry Dobble z serii Access+.
Prelekcje | Sala Siemiradzkiego | scena
12:00 − Otwarcie i powitanie, wstęp do zwiedzania (Tomasz Ostrowski, Zastępca Dyrektora MNK ds. Strategii i Komunikacji)
14:00 − Dixit na szkolnej ławce − gry planszowe w edukacji (Urszula Świat, koordynatorka projektów edukacyjnych w wydawnictwie Rebel)
15:00 − Uniwersum uniwersalne? − dostępność gier planszowych na przykładzie Dixit i Dobble Access+ (Urszula Świat, koordynatorka projektów edukacyjnych w wydawnictwie Rebel)
16:00 − Serio-serio, muzeum ma w zbiorach takie obrazki? − o dziełach, które znajdziesz na kartach Dixit, ale nie widać ich w galerii (Agata Jabłońska, MNK)
Zwiedzanie z przewodniczką | start: Sala Siemiradzkiego
12:45 − Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku trochę inaczej (Anna Orzeł, MNK), start: Pochodnie Nerona
Kolaże dla dużych i małych: remiks! | Sala Michałowskiego | strefa kreatywna
Karty Dixit: MNK to wybór dzieł, które same w sobie są niezwykłe i prowokują do swobodnych skojarzeń. Co się wydarzy, gdy pójdziemy o krok dalej i pozwolimy im rozmawiać ze sobą? Zapraszamy na stoisko plastyczne! Tu stworzysz swoją własną kartę, kolaż z motywami ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.
Cyfrowy katalog Muzeum Narodowego w Krakowie to miejsce publikacji tekstów poświęconych dziełom sztuki, pisanych przez specjalistów i specjalistki z Muzeum Narodowego w Krakowie. To również przestrzeń, w której możesz poznać lepiej zbiory, które posłużyły za wzór kart z talii Dixit MNK.
We współpracy z francuskim studiem Libellud oraz Wydawnictwem Rebel, Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało wyjątkowy dodatek kultowej gry karcianej. Pomysł włączenia w talię Dixit reprodukcji zbiorów muzealnych nie miał precedensu. Karty Dixit MNK to reprodukcje dzieł sztuki z różnych epok historycznych, nurtów i technik. Wszystkie należą do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Czy klasyczna sztuka potrafi zaskoczyć?
Podczas wizyty zaproszonych osób, pracowniczki Muzeum opowiedziały o idei stworzenia gry i przedstawiły kilka sposobów jej wykorzystania podczas zajęć i warsztatów. Goście zostali zaproszeni do wspólnej rozgrywki, a także otrzymali własne egzemplarze dodatku do testów.
→ Art Belfer – Sara Dąbrowska, historyczka sztuki, nauczycielka i korepetytorka; autorka treści w mediach społecznościowych, poświęconych sztuce i przygotowaniu do matury,
→ Baba od polskiego – Aneta Korycińska, nauczycielka języka polskiego, samorzeczniczka osób z ADHD; prowadzi bloga, profile w mediach społecznościowych i podcasty, poświęcone edukacji, kreatywnemu pisaniu, neuroróżnorodności,
→ Pasem po czole – Bartłomiej Pasiak, autor fanpage o kulturze: literaturze i muzyce; w internecie zaczynał jako nastolatek, w trakcie spotkania – student 1. roku, świeży maturzysta,
→ Planszowańsko – Anna i Tomasz Koźlik, pasjonaci gier planszowych, aktywni w mediach społecznościowych; prowadzą podcast i kanał na YouTube, w których recenzują planszówki,
→ Polish Masters of Art – Kamil Śliwiński, twórca projektu, mającego na celu odkrywanie bogactwa i promowanie polskiej sztuki z wykorzystaniem nowych mediów.
→ Anna Berkowicz i Agata Jabłońska z MNK oraz Tomasz Międzik, reprezentujący Wydawnictwo Rebel, który wytłumaczył zasady rozgrywki w Dixit oraz poprowadził pierwszą turę gry.
Celowo do współpracy zaprosiliśmy osoby z różnych miejsc kulturalnej blogosfery: specjalistę od gier planszowych, historyczkę sztuki, autora popularnego kanału w social mediach, nauczycielkę języka polskiego i… zeszłorocznego maturzystę, z którym mieliśmy nadzieję wywołać ducha liceum i zastanowić się, co naprawdę myśli uczeń, kiedy nauczyciel stara się być fajny i wyciąga karciankę na lekcji:)
Spotkaliśmy się w XX+XXI. Galerii sztuki polskiej – to stała ekspozycja najmłodszych zbiorów sztuki w Muzeum Narodowym, a jednocześnie jedno z miejsc, w których można zobaczyć na żywo oryginały dzieł włączonych w talię Dixit MNK. Pomiędzy tymi dziełami czekał na nas stół, przy którym usiedliśmy wspólnie do rozmowy i do gry.
Szkolenie dla osób ze środowiska nauczycielskiego, edukacyjnego, muzealniczego: „Edukacyjny potencjał gier planszowych na przykładzie gry Dixit” (24.10.2023) to jedno z wydarzeń towarzyszących pojawieniu się dodatku Dixit MNK.
Uczestnicy i uczestniczki wzięli udział w rozgrywkach i burzy mózgów o kreatywnym wykorzystaniu poznanych gier na zajęciach lekcyjnych z różnych przedmiotów szkolnych. Szkolenie skupiło się na ukazaniu, jak konkretnie gry planszowe, jako narzędzie edukacyjne, mogą służyć nauczycielom i uczniom w procesie realizowania podstawy programowej oraz w jaki sposób użycie kart do gry może być pomocne w pracy z dziećmi, młodzieżą i osobami o szczególnych potrzebach sensorycznych.
Prowadząca: Urszula Świat, koordynatorka projektów edukacyjnych w wydawnictwie Rebel z wieloletnim doświadczeniem w pracy jako oligofrenopedagog, terapeuta i nauczyciel. Miłośniczka gier planszowych oraz kreatywnego podejścia do nauczania, w głębokim poszanowaniu potrzeb i możliwości każdego ucznia. Z tego połączenia powstał cel promowania gier planszowych w edukacji i kulturze. Z ramienia firmy Rebel realizuje go poprzez programy „Zgrana Szkoła” i „Zgrana Biblioteka” Prywatnie mama dwóch wspaniałych maluchów, które czynią jej życie najpiękniejszą grą tak wielce strategiczną jak losową.
Współpraca: Anna Berkowicz, pomysłodawczyni i koordynatorka Dixit MNK, Dział Edukacji MNK.
Zapraszamy do zakupu własnego egzemplarza Dixit MNK! Przy odrobinie szczęścia można je jeszcze znaleźć w niektórych sklepach muzealnych i przy kasach oddziałów Muzeum Narodowego w Krakowie. Kolekcjonerskie egzemplarze pojawiają się także w ofercie księgarni internetowej MNK:
