Budowa kolekcji designu MNK

5 maja 2026

Zakup obiektów dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W MNK od ponad 120 lat gromadzone są zbiory rzemiosła artystycznego i sztuki użytkowej. W skład kolekcji liczącej niemal 100 tys. obiektów, wchodzą unikalne przykłady mebli, tkanin, szkła czy ceramiki. W 2022 roku kolekcja MNK powiększyła się o meble projektu Andrzeja Pawłowskiego oraz zestaw tkanin autorstwa Zofii Matuszczyk-Cygańskiej. Te eksponaty uzupełnią kolekcję wzornictwa przeznaczoną dla nowopowstającego oddziału MNK: Muzeum Designu i Architektury w Dawnym Hotelu Cracovia. Wcześniej jednak prezentowane będą w ramach „Przedmioty. Galeria Designu Polskiego XX i XXI wieku” oraz „XX+XXI. Galerii Sztuki Polskiej”.

Meble według konceptu Andrzeja Pawłowskiego (1925-1986) powstały w 1954 roku, w warsztatach ASP w Krakowie. Nieliczne ich realizacje, jak równieżprototypy maszyn i urządzeń to przykłady kierowania się przez Pawłowskiego ideą formy naturalnie ukształtowanej oraz efekt praktycznego stosowania przez projektanta teorii sprawnego działania. Według Pawłowskiego, projektant przemysłowy miał w sposób najprostszy, ekonomiczny i skuteczny uzyskać konkretny efekt. Zaprojektowane meble przez ponad 60 lat były użytkowane, stanowiąc wyposażenie mieszkania-pracowni Artysty i jego rodziny.

Prace Andrzeja Pawłowskiego  z dziedziny meblarstwa oraz prototypowe modele, m. in. telefon, nie występują w polskich i zagranicznych kolekcjach muzealnych. Muzeum Narodowe w Krakowie jest jedynym miejscem, gdzie będzie można je oglądać.

MNK powiększyło także kolekcję o dziesięć tkanin Zofii Matuszczyk-Cygańskiej. Artystka uważała się przede wszystkim za malarkę, tworzenie tkanin było dla niej wypowiedzią malarską, realizowaną jednak przy użyciu innego medium – typowych dla tkanin tworzyw i technik. O wartości zespołu tkanin, które zakupiło muzeum stanowi jego urozmaicenie i bardzo dobre opracowanie wzorów. Zestaw uwzględnia podział na dwie techniki – żakardową i o splocie podstawowym.A także rozgraniczenie na barwne żakardy budowane z czystych kolorów i na neutralne szarości tkaniny z sizalu. Bogactwo tego zespołu przejawia się we wzorach, w ichefektownych opracowaniach, ale i w umiejętności tworzenia interesujących, sugestywnych kompozycji.

Oprac na podstawie: AKi, AK

1. Fotel
Kraków, Andrzej Pawłowski (projekty), Antoni Fic, warsztaty Wydziału Form Przemysłowych ASP w Krakowie (realizacja), 1954
Drewno jesionowe, sznurek; stolarstwo, wyplatanie

2. Komplet: stolik (1), półka (2), stołek (3)
Kraków, Andrzej Pawłowski (projekty), Antoni Fic, warsztaty Wydziału Form Przemysłowych ASP w Krakowie (realizacja), 1954
Drewno modrzewiowe, tworzywo sztuczne, szkło; stolarstwo, wyplatanie, szlifowanie

 3. Model telefonu
Kraków, Andrzej Pawłowski (projekt modelu), 1959
Gips, tworzywo sztuczne

1. Ptaki
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), 1948
Tkanina żakardowa

2. Kamienie
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), 1960
Tkanina żakardowa

3. Kwadraciki
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), lata 60. XX w
Tkanina żakardowa

4. Warszawa
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), lata 50. XX w
Tkanina żakardowa

5. Filharmonia
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), 1954-55
Tkanina żakardowa

6. Pałac Kazimierzowski
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), 1952-53
Tkanina żakardowa

7. Biegacze
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), 1956
Tkanina żakardowa

8. Panel z motywem kół w kolorystyce żółto-pomarańczowej
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), ok.1956
Tkanina żakardowa

9. Panel z motywem kół w kolorystyce fioletowo-różowej
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt), ok.1956
Tkanina żakardowa

10. Wspomnienie z Jarosławca
Warszawa, Zofia Matuszczyk – Cygańska (projekt i wykonanie), lata 60.XX w
Sznurek sizalowy i oszlifowane fragmenty drewna (autorska dwuwymiarowa tkanina eksperymentalna

Na zakup dzieł udzielone zostało dofinansowanie w ramach programu rządowego „Narodowa kolekcja sztuki współczesnej” ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Informacje podane w tym formularzu zostaną wykorzystane wyłącznie w celu zapewnienia aktualizacji i personalizacji wysyłki newslettera.