„Zabić sztukę jako emanację wolności myśli” Słowo o twórczości graficznej Władysława Zakrzewskiego (1903-1944)

Studia w krakowskiej ASP podejmował Zakrzewski dwukrotnie. Początkowo była to nauka malarstwa u Władysława Jarockiego i Józefa Pankiewicza w latach 1922-1926, połączona z pobytem w paryskiej filii szkoły i zetknięciem ze środowiskiem kapistów. Drugim i definitywnym wyborem artysty były studia graficzne – które notabene zbiegły się z drugą kadencją rektorską w Akademii Józefa Mehoffera w latach 1933-1934 – w pracowni Jana Wojnarskiego, rozpoczęte w 1932 i ukończone – bez absolutorium – w 1937 roku.

W 2023 roku Muzeum Narodowe w Krakowie przyjęło do swych zbiorów znakomity dar – spuściznę po Zakrzewskim w postaci kolekcji, niepełnej, niemniej reprezentatywnej dla jego dokonań, metalowych matryc graficznych, które obecnie pozwalają wnikliwiej spojrzeć na rytowniczą twórczość autora m.in. znakomitych widoków Krakowa, Bielska, Śląska – Górnego i Zaolziańskiego, Gdyni, Warszawy oraz Lwowa. Umożliwiają też próbę refleksji, postawienie otwartego bodaj pytania, w jakim kierunku, jaką drogą podążyłby artysta w zmienionej, powojennej rzeczywistości, której nie dane było mu doczekać i w niej tworzyć. 

Fot. Władysław Zakrzewski, 2. połowa lat 30. XX w., fot. Janina Maliszewska-Zakrzewska (?). Własność prywatna.

Biogram:
Janina Wilkosz, historyk, kustosz w Gabinecie Grafiki i Rysunku MNK, współkuratorka wystawy „Lelewel. Rytownik Polski” (MNK – Sukiennice, 2022), współautorka i redaktorka katalogu towarzyszącego ekspozycji, autorka opracowań popularyzujących zbiory Muzeum Narodowego w Krakowie.