Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
Galeria "Sztuka Dawnej Polski. XII-XVIII wiek" Galeria "Sztuka Dawnej Polski. XII-XVIII wiek" Przypomnij o wydarzeniu Dodaj do planera
Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo Dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo
Powiększ tekst Powiększ tekst Drukuj

Ekspozycja przedstawia dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej, pochodzące ze zbioru gromadzonego od XIX wieku, które prezentowane są w zabytkowych wnętrzach Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. Najważniejszą częścią wystawy są obrazy i rzeźby gotyckie, od XIV do początku XVI wieku, wśród nich fascynująca rzeźba Madonny z Krużlowej (ok. 1410), jak również najstarsze małopolskie epitafium obrazowe upamiętniające rycerza Wierzbiętę z Branic.

Najświetniejsze dary, depozyty i zakupy dzieł sztuki dawnej wpłynęły do Muzeum Narodowego w czasach obu pierwszych dyrektorów - Władysława Łuszczkiewicza (1828–1900) i Feliksa Kopery (1871–1952). Strategia pozyskiwania zbiorów była wyzbyta typowej dla wielkich muzeów ekspansywności. Opierała się raczej na talentach negocjacyjnych dyrektorów, będących zarazem uznanymi autorytetami w zakresie muzealnictwa i nauki. Choć zwykle ograniczano się do starań o "rzeczy niepotrzebne" – dzieła sztuki sakralnej nieużywane już podczas sprawowania kultu, wyposażenie rozbieranych kościołów, przebudowywanych domów i budynków publicznych – zbudowano kolekcję bogatą w eksponaty niezwykłej jakości.

Sztukę dawną wystawiano już w najstarszej galerii Muzeum – w Sukiennicach. Nadto (1928–1961) czynna była ekspozycja rzeźby kamiennej w Wieży Ratuszowej. W latach 1947-1996 działała w Kamienicy z fundacji Szołayskich galeria Polskiej sztuki cechowej od wieku XIV do XVIII. Od roku 2007 eksponaty z tej galerii (i wiele innych, wcześniej przechowywanych w magazynach) oglądać można w Pałacu biskupa Erazma Ciołka.

Najcenniejszą część zbioru stanowią dzieła sztuki gotyckiej i wczesnorenesansowej. Pozwalają one prześledzić wszystkie etapy rozwoju sztuki na naszym obszarze, począwszy od romanizmu (kamienna rzeźba architektoniczna), poprzez kolejne fazy sztuki gotyckiej (idealizowany "styl piękny" przełomu XIV/XV w. - "Matka Boska z Dzieciątkiem z Krużlowej Wyżnej", przełom realistyczny około połowy w. XV - "Ukrzyżowanie z Korzennej", epoka powstawania wielkich nastaw ołtarzowych w krakowskich kościołach klasztornych w l. 60. XV w. - Ołtarz Dominikański, Ołtarz Augustiański) aż po kulminację późnego gotyku w dziełach Wita Stwosza ("Chrystus w Ogrojcu", ok. 1485).


Galeria prezentuje wszystkie typowe "zadania" jakie stawiał przed gotyckim artystą pobożny fundator: nastawy ołtarzowe ilustrujące liturgię powszechną (ołtarz z Lusiny), przedstawienia dewocyjne służące indywidualnym praktykom modlitewnym ("Pietà z Biecza"), rekwizyty dramatyczne ("Osiołek Palmowy z Szydłowca"), upamiętnianie zmarłych ("Epitafium Wierzbięty z Branic"), dekorowanie architektury (malowany strop z Kóz koło Bielska-Białej).

Okres renesansu reprezentowany jest przez północną (malarze frankońscy: Michael Lancz z Kitzingen, Hans Dürer), jak również włoską odmianę tego stylu (Giovanni Maria Padovano). Natomiast w części poświęconej sztuce barokowej znajdujemy zarówno potężne figury asystencyjne z Ukrzyżowania w kościele Mariackim jak i drobne "szkice rzeźbiarskie", modele, które służyły później przy wykonywaniu pełnowymiarowych figur ("Matka Boska z Dzieciątkiem" w stylu Baldassare Fontany).

Osobną częścią ekspozycji sztuki barokowej jest sala poświęcona staropolskim zwyczajom pogrzebowym. Można tu obejrzeć portrety trumienne, katafalk w kształcie gryfa, żałobne chorągwie i szaty liturgiczne - fascynujące świadectwa ówczesnej obyczajowości. Galerię zamyka pokaźny zbiór dawnego polskiego malarstwa portretowego, reprezentatywny zarówno dla mody dworskiej jak i "gustu sarmackiego", a także zespół obrazów ilustrujący początki polskiego malarstwa historycznego.

Opracowanie: Wojciech Marcinkowski

Pałac Biskupa Erazma Ciołka

ul. Kanonicza 17, 31-002 Kraków I piętro
  • poniedziałek: nieczynne
  • wt - sob : 10 - 18
  • niedz: 10 - 16
Matka Boska z Dzieciątkiem z kościoła w Krużlowej Wyżnej, około 1410
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Modlitwa w Ogrojcu. Kwatera z retabulum ołtarza głównego z kościoła augustianów w Krakowie, 1468
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Ukrzyżowanie (tzw. duże) z kościoła w Korzennej, ok. połowy XV wieku
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Wit Stwosz, Chrystus w Ogrojcu z cmentarza przy kościele Mariackim w Krakowie, 1485
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Zwiastowanie z kościoła w Cięcinie, ok. 1490
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Św. Stanisław, z okolic Tarnobrzega, ok. 1515
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Chrystus na osiołku z kościoła w Szydłowcu, pocz. XVI wieku
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Święta Trójca. Obraz wotywny Jakuba Dębińskiego, z kościoła w Dębnie k. Brzeska, 1520
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Tłocznia Mistyczna z Lelowa, 1647
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Model kościoła w Szalowej, ok 1740
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Konstanty Aleksandrowicz, Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego, króla Polski, 1786
Więcej na temat dzieła w portalu Cyfrowe Dziedzictwo Kulturowe / fot. Pracownia fotograficzna MNK
Dzieła polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję