Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
Janowi na znak przymierza wiecznego 02.01-28.04.2019 Janowi na znak przymierza wiecznego Przypomnij o wydarzeniu Dodaj do planera
Powiększ tekst Powiększ tekst Drukuj

Malarstwo Jana Cybisa z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie oraz dar Jacka Cybisa dla Muzeum Narodowego w Krakowie.

Kolekcja Jana Cybisa (1897–1972), obdarzonego mianem przywódcy kapistów i najsłynniejszego polskiego kolorysty, ze zbiorów MNK jest prezentowana w całości po raz pierwszy. Składa się na nią trzynaście obrazów olejnych powstałych w okresie od lat 20. XX wieku do drugiej połowy 60. i jedna akwarela (Pejzaż, 1947). Wśród obrazów są m.in.: Widok Paryża. Pejzaż z Malakoff (1927), Pejzaż z Francji. Motyw z Montereau (1928), Kwiaty w kloszu (1939), Akt kobiecy (1947), Pejzaż morski. Port rybacki w Orłowie (1960) czy Nieborów. Przystanek (1966). 

Jacek Cybis, syn artysty, podarował Muzeum w 2018 roku listy Józefa Czapskiego do ojca oraz rzadkie książki, m.in. egzemplarz numer 113 (z 1000) numerowanej edycji albumu Paula Cézanne’a Carnets de dessins, wydanego w Paryżu w 1951 roku z przedmową Johna Rewalda, oraz egzemplarz numer 29  (z 50) albumu i dziennika przyjaciela Józefa Czapskiego Jeana Colina d’Amiens (1927–1959), wydanego w Paryżu w 1961 roku z przedmową Józefa Czapskiego i  Jacquesa Desbrière’a.

„Janowi na znak przymierza wiecznego Józio, 1924–1956 Paryż” – tak brzmi dedykacja Józefa Czapskiego dla przyjaciela rówieśnika w pierwszym tomie Carnets de dessins Cézanne’a. Kilka kart dalej znajdziemy ślady intensywnej lektury tej cennej książki poczynione przez Czapskiego niebieskim długopisem: podkreślenia, pytajniki, wykrzykniki, uwagi na marginesach. 



„Co mnie trzyma przy życiu parę osób najbliższych i malarstwo to wszystko (pisanie jeszcze, ale to już niepewne, bo pisanie za dużo mnie pożera czasu (jak piszę) na szkodę malarstwa, bo w malarstwie wiek zdaje mi się nie przeszkadzać, nawet jakby dodawać – w pisaniu odwrotnie (pamięć – rwanie się myśli etc.). W malowaniu ZAPOMINAM ZMĘCZENIE, A ZMĘCZENIE TO, TO jest starość! […] A malarsko przyznam Ci, że tylko czuję siebie w malarstwie polskim, myślę, że moje miejsce skromne tam będę miał, w łańcuchu którym jesteśmy wszyscy, a to, co robię teraz gdzie zdaje mi się dopiero te ostatnie 20 lat moja praca się jakoś scaliła i rozrosła. Chciałbym, żeby moje płótna najlepsze były w Polsce. Żadne Ameryki, żadna Francja mnie nie kuszą”, pisze Czapski w liście do Cybisa 3 grudnia 1971 roku. 

Listy Czapskiego, o fantazyjnym układzie, pokryte uwagami i dopiskami we wszystkich kierunkach, rysunkami i akwarelami, pokreśleniami, listy o osobliwej miejscami składni i interpunkcji i dziewiętnastowiecznej ortografii, przechowują nie tylko sposób formułowania myśli ich autora, ale i, wydaje się, mowę żywą  – sposób mówienia Czapskiego. Są one jakże cennym wytworem nie tylko sztuki malarskiej, lecz również zaginionej już dziś sztuki epistolograficznej. Listy z oryginałów odczytali i przepisali: Maria i Janusz S. Nowakowie oraz Jacek Cybis, opracowała edytorsko: Agnieszka Kosińska.



Oprócz oryginałów listów pokazujemy ponadto: Mistrzów dawnych Eugène’a Fromentina w tłumaczeniu Cybisa, z dedykacją dla Czapskiego, Notatki malarskie. Dzienniki 1954–1966 Cybisa (z komentarzem po latach Jacka Cybisa). Reprodukujemy stronice Notatek z lat wojny zamieszczone w numerze 11 „Twórczości” z 1985 roku, które dały początek regularnemu dziennikowi Cybisa, a zaczęły się od… zapisków na temat nowo narodzonego syna Jacka. To w nich znajdziemy m.in. znane zdanie: „A Czapski, czyż on koniecznie musiał swój tramwaj malować, czy to nie program raczej i literatura?”; a także uwagę na temat książki przyjaciela o Pankiewiczu: „[…] wdzięczny jestem Czapskiemu, przede wszystkim za część ostatnią, w której przechował choć trochę tej atmosfery, którą oddychaliśmy przez szereg lat w rozmowach z Pankiewiczem o sztuce”. Reprodukujemy także artykuł Czapskiego Z powodu wystawy, której nie widziałem z numeru 7 „Kultury” z 1948 roku, o tym, jak Cybis tworzył oraz jak uczył Czapskiego „budowania płótna kolorem”.  

Jeden list Czapskiego twórcy wystawy pozostawili wyłącznie w oryginale, zachęcając do samodzielnego odczytania.

Opracowała: Agnieszka Kosińska


Koncepcja i scenariusz wystawy: Agnieszka Kosińska
Kuratorzy: Agnieszka Kosińska, Światosław Lenartowicz
Aranżacja: Agnieszka  Kosińska, Ewa Morzyniec, Krystyna Zachwatowicz-Wajdowa

Słowa kluczowe:

Jan Cybis

Pawilon Józefa Czapskiego

ul. Piłsudskiego 12, 31-109 Kraków
  • pon: nieczynne
  • wt-pt: 9-16
  • sob: 10-18
  • niedz: 10 - 16
Jan Cybis Kobieta przy stole, 1957, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Widok Paryża. Pejzaż z Malakoff, 1927, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Pejzaż z Francji. Motyw z Montereau, 1928, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Kwiaty w kloszu, 1939, olej, tektura, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Akt kobiecy, 1947, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Pejzaż morski. Port rybacki w Orłowie, 1960, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Jan Cybis Nieborów. Przystanek, 1966, olej, płótno, zbiory MNK
Jan Cybis
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję