Obiekt dostępny dla niepełnosprawnych ruchowo Dostępny dla niepełnosprawnych wzrokowo Przewijak Kawiarnia Dostępny dla niepełnosprawnych słuchowo eye facebook facebookflickr flickr googleplus googleplusinstagram instagram pinterest pinterest searchsearchtwitter twitterwifi Zakaz fotografowania youtube youtube wheelchair Listgridheart kir Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Alert Calendar Calendar Calendar
Nowe obiekty w Domu Mehoffera

Nowe obiekty w Domu Mehoffera

Józef Mehoffer, Przestraszona księżniczka, studium do witraża Święci i Święte dla kościoła p.w. św. Mikołaja we Fryburgu - fragment

Nowe obiekty w Domu Mehoffera

W roku 2016, dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu "Kolekcje - Priorytet 4 - Kolekcje muzealne", własnością Muzeum Narodowego w Krakowie stał się kolejny, pokaźny zespół dzieł Józefa Mehoffera z zakresu sztuki monumentalnej.
Do zbiorów Muzeum zakupiony został witraż Caritas, eksponowany na stałe w domu biograficznym artysty, drugim zaś, niezmiernie cennym muzealnym nabytkiem jest grupa trzydziestu jeden studiów i szkiców rysunkowych do witraży fryburskich, które prezentujemy obecnie, w szerokim wyborze, w ramach dwóch kolejnych czasowych pokazów w Domu Józefa Mehoffera, od maja do listopada 2016.


Witraż Caritas, zakupiony przez MNK, to replika kompozycji witrażowej w kaplicy grobowej Grauerów w Opawie (Republika Czeska), wykonana na zlecenie autora w latach 1902-1905, w warszawskiej firmie witrażowniczej Franciszka Białkowskiego i Władysława Skibińskiego (szkło barwne, ołów; 180 x 60 cm), oprawiona w autorską drewnianą ramę. W nawiązaniu do aranżacji w kolejnych mieszkaniach Mehofferów witraż ten prezentowany jest na stałej wystawie łącznie z repliką witraża opawskiego Wiara-Nadzieja-Miłość, która została zakupiona do zbiorów Muzeum również dzięki wsparciu MKiDN w ramach programu "Kolekcje Muzealne", w roku 2015.

Józef Mehoffer do neogotyckiego Grauerowskiego mauzoleum na cmentarzu w Opawie zaprojektował, w roku 1901, zespół sześciu witraży. Geneza ich programu ikonograficznego związana jest ze śmiercią żony kupca Ignacego Grauera - Reginy, który to fakt został przywołany w kompozycji Wiara – Nadzieja – Miłość.

Idea nieśmiertelności duszy, wokół której osnuty został program ikonograficzny witraży opawskich, w witrażu Caritas splata się z ideą Miłosierdzia. Uosabia je wyobrażona po prawej stronie kompozycji kobieta w królewskich szatach przytulająca dwójkę małych dzieci. W wyobrażeniu tym artysta sięgnął do kilkusetletniej tradycji ikonograficznej tematu Caritas-Misericordia – miłości bliźniego. Jasnowłosa dziewczyna, stojąca tuż obok, jest tożsama z postacią leżącej na marach zmarłej z witraża Wiara – Nadzieja – Miłość: przekroczyła właśnie próg wieczności. Przed Caritas przystanęli Aniołowie Sądu Ostatecznego, jeden z nich zdaje się do niej zwracać w geście pełnym atencji. Szalki wagi służącej do skrupulatnego pomiaru dobra i zła aniołowie założyli jedna na drugą, uznając niejako prymat Miłosierdzia; dla szczęśliwego przejścia do życia wiecznego jest ono nieodzowne – podobnie jak miłość Boga, zobrazowana jako jedna z cnót teologicznych w kompozycji Wiara – Nadzieja – Miłość.

Uwidaczniające się w tych witrażach dążenie do stylizacji i dekoracyjności jest znamienne dla stylu "Sztuki ok. 1900".

Zakupione przez MNK w roku 2016 rysunkowe studia i szkice Józefa Mehoffera dokumentują początkową fazę procesu powstawania kolejnych witraży cyklu fryburskiego, stanowiącego najważniejsze osiągnięcie artysty w dziedzinie sztuki witrażowej i zarazem – dzieło jego życia.

W międzynarodowym konkursie na witraże do katedry św. Mikołaja we Fryburgu, zorganizowanym przez Bractwo Najświętszego Sakramentu w roku 1895, Józef Mehoffer wziął udział za namową Tadeusza Stryjeńskiego. Jego projekt Apostołowie został wybrany przez jury konkursowe spośród czterdziestu siedmiu nadesłanych prac – Mehoffer zdystansował w tej artystycznej konkurencji twórców z kilku krajów europejskich.

Realizacja witrażowego wystroju fryburskiej katedry trwała przez czterdzieści jeden lat, od 1895 do 1936; w jej trakcie artysta ściśle współpracował z wykonawcą – fryburską firmą witrażowniczą Vinzenza Kirscha i Karla Flecknera. W roku 1919 ukończono prace nad witrażami kaplic naw bocznych – do tej grupy należą kolejno (w układzie chronologicznym) witraże: Apostołowie, Matka Boska Zwycięska, Męczennicy, Najświętszy Sakrament, Pokłon Trzech Króli, Święci, Diakoni i Biskupi, Bł. Mikołaj z Flüe. W latach zaś 1926-1936 pięcioma witrażami udekorowano prezbiterium katedry; witrażowe kompozycje tej partii fryburskiej świątyni, to: Bóg Ojciec, Syn Boży, Duch Święty, Fryburg Kościelny, Fryburg Świecki.

Witraże fryburskie przyniosły Józefowi Mehofferowi rozgłos w całej Europie. Witraż Męczennicy, najsłynniejszy z zespołu, został nagrodzony złotym medalem na Wystawie Światowej w Paryżu w roku 1900.

Rysunkowe studia postaci do witraży fryburskich odpowiadają stadium akademickiego étude, w którym przedstawiony motyw oddany jest stosunkowo wiernie, z właściwą sobie ekspresją. Są one zatem szczególnie cenne, jako zapis pierwotnej idei twórczej, powstałej na bazie realistycznej obserwacji. Zespół prac rysunkowych, zakupionych do zbiorów MNK tworzą studia i szkice do witraży Apostołowie, Męczennicy, Najświętszy Sakrament, Pokłon Trzech Króli, Święci i Bł. Mikołaj z Flüe w nawach bocznych katedry fryburskiej oraz do dwóch witraży prezbiterium – Fryburg Kościelny i Fryburg Świecki.

Oprac. Beata Studziżba-Kubalska

Dofinansowanie zakupu nowych nabytków ze środków MKiDN

Słowa kluczowe: Józef Mehoffer, nowe nabytki
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce Prywatności
Akceptuję